Rechtbank: Rutte zette aan tot discriminatie

HAARLEM - VVD-leider Mark Rutte heeft als staatssecretaris van Sociale Zaken gemeenten aangezet tot rassendiscriminatie. Dit oordeel heeft de rechtbank van Haarlem geveld over een oproep van Rutte.

Hij vroeg begin 2003 aan gemeenten om inwoners van Somalische afkomst extra te controleren op fraude met bijstand. Een woordvoerder van het ministerie van Sociale Zaken heeft zaterdag een bericht hierover in de GPD-kranten bevestigd.

In 2003 was Rutte staatssecretaris op dat departement. Hij adviseerde toen de gemeenten om de ongeveer 25.000 Somalische inwoners te traceren en op eventuele fraude te controleren. Aanleiding waren enkele fraudegevallen waarin Somaliërs die in het Verenigd Koninkrijk werk hadden gevonden ten onrechte in Nederland nog een bijstandsuitkering ontvingen.

Volgens de rechtbank in Haarlem was het verzoek van Rutte aan de gemeenten discriminatoir en in strijd met de grondwet. De rechtbank spreekt van "discriminatie naar ras, omdat het hier een groep mensen van Somalische afkomst betreft, ongeacht de nationaliteit van de betrokkenen".

In een brief adviseerde toenmalig staatssecretaris Rutte hoe gemeenten inwoners van Somalische afkomst konden achterhalen door te zoeken op de geboorteplaats van hun inwoners. Zaten deze mensen ook nog eens in de bijstand, dan werd de gemeente geadviseerd hen extra te controleren.

Zaak

De rechtbank in Haarlem deed de uitspraak in een zaak die was aangespannen door een Somalische man die werd gecontroleerd op fraude nadat hij op straat op grond van uiterlijke kenmerken door sociale rechercheurs staande was gehouden. De man weigerde vervolgens rechercheurs toegang te geven tot zijn woning, waarna hij zijn uitkering verloor. Hij vocht dit aan en heeft nu gelijk gekregen van de rechter.

Volgens het ministerie van Sociale Zaken heeft de uitspraak geen gevolgen voor de praktijk. Gemeenten zijn sinds 2004 namelijk zelf verantwoordelijk geworden voor het opsporen van fraude met bijstand.

Reactie

Mark Rutte vindt dat gemeenten gericht onderzoek naar fraude moeten kunnen doen onder bevolkingsgroepen. Rutte zei dat zaterdag in een reactie op een uitspraak van de rechtbank in Haarlem. "Blijkbaar is dat nu wettelijk gezien niet mogelijk. Het is hoog tijd om de wet te veranderen."

Tip de redactie