BRUSSEL/WASHINGTON/BAGDAD/LONDEN - De NAVO-ambassadeurs doen dinsdag een nieuwe poging op één lijn te komen over de voorbereidingen voor een oorlog met Irak. Zij buigen zich over het formele verzoek van Turkije om consultaties over militaire hulp. Maandag kwam het bondgenootschap er niet uit en leek het in een ongekende crisis te zijn gekomen.

Maandag kwamen de negentien ambassadeurs al met spoed bijeen, nadat Frankrijk en België (met steun van Duitsland) hun veto hadden uitgesproken over de voorbereiding van NAVO-hulp aan Turkije, dat zich als buurland van Irak onbeschermd voelt.

Het sturen van hulp betekent volgens de drie landen dat een oorlog niet meer is te vermijden en dat diplomatieke oplossingen niet meer mogelijk zijn.


Bush: Franse opstelling is kortzichtig

De Amerikaanse president Bush is daar nog steeds boos en teleurgesteld over. "Kortzichtig", noemde hij de Franse opstelling. Minister van Defensie Rumsfeld bood Turkije Amerikaanse steun aan, als de NAVO er niet uitkomt. Volgens hem begaan België, Frankrijk en Duitsland een vergissing, maar vertraagt een verdeelde NAVO een eventuele aanval op Irak geenszins.

De Nederlandse regering is bezorgd over de gespletenheid van de NAVO. Premier Balkenende liet maandag weten er "grote zorgen" over te hebben. Minister De Hoop Scheffer (Buitenlandse Zaken) verklaarde de situatie "niet vrolijkstemmend" te vinden.

Meer tijd

Bovendien is een Frans-Duits-Russisch plan om extra VN-wapeninspecteurs meer tijd te geven bij Bush verkeerd gevallen. Ook Groot-Brittannië (Amerika's trouwste bondgenoot) ziet er niets in.

Minister Straw van Buitenlandse Zaken zei dinsdag dat als Saddam Hussein niet meewerkt, het sturen van "duizend keer meer" inspecteurs ook geen nut heeft. Frankrijk en Rusland kunnen in de VN-Veiligheidsraad met een veto een eventuele nieuwe VN-resolutie over een aanval op Irak blokkeren.

De Duitse bondskanselier Schröder zei maandag dat hij zich tegenover het Duitse volk verplicht voelt zijn verzet tegen een oorlog niet op te geven. Zijn houding wordt niet bepaald door verplichtingen tegenover andere landen, zei Schröder die zich al maanden openlijk tegen een oorlog uitspreekt.

Britten

De Britse bevolking ziet de VS overigens als een grotere bedreiging voor de wereldvrede dan Irak. Dat blijkt dinsdag uit een opiniepeiling van de Britse zender Channel 4. Ongeveer 32 procent van de Britten ziet de VS als grootste bedreiging. Irak en Noord-Korea scoren allebei 27 procent.

De staats- en regeringsleiders van de Europese Unie komen maandag 17 februari bijeen voor een extra topontmoeting over de kwestie-Irak. De Griekse premier Simitis erkende dat de unie, waarvan zijn land dit halfjaar voorzitter is, sterk is verdeeld over Irak. Het is volgens hem zaak dat de unie met één stem spreekt om invloed te kunnen uitoefenen.


VS hebben al ruim 133.000 troepen in de golf gestationeerd

Intussen gaan de Verenigde Staten door met de voorbereidingen van een aanval. Al ruim 133.000 militairen zijn in het Golfgebied gestationeerd. Het leger heeft pamfletten gemaakt, waarin het de Iraakse bevolking waarschuwt vluchtende Iraakse leiders niet te helpen, meldde het Britse persbureau Reuters. Ook Irak lijkt zich op te maken voor een aanval.

Olievoorraden

De Amerikaanse tv-zender NBC News bracht maandagavond dat Irak in en rond olieopslagplaatsen explosieven aanbrengt. Deskundigen houden er al lang rekening mee dat Saddam Hussein bij een aanval de enorme olievoorraden verwoest, om zo de westerse wereld te treffen.