DEN HAAG - De steun voor uitbreiding van de EU is in Nederland afgenomen. In 2001 was een ruime meerderheid nog voorstander van uitbreiding, in 2006 was dat nog maar 45 procent.

Dit blijkt uit een rapport van het Sociaal en Cultureel Planbureau en het Centraal Planbureau, dat staatssecretaris Frans Timmermans voor Europese Zaken woensdag in ontvangst heeft genomen.

Overvallen

Timmermans zei dit wel te kunnen begrijpen. De uitbreiding van de EU ging met tien landen in één keer erg hard. Mensen werden daardoor overvallen.

Turkije

De staatssecretaris heeft ook begrip voor de aarzelingen van mensen over de toetreding van Turkije. Het is een groot land, dat nog veel moet hervormen. Het valt nog te bezien of dat lukt, zei hij.

Grondwet

De staatssecretaris was verrast door andere cijfers uit het onderzoek. Ondanks de afkeuring van de EU-grondwet in 2005 is ruim 70 procent van de Nederlanders nog steeds positief over de EU.

Hij wijt het negatieve oordeel over de EU-grondwet onder meer aan het feit dat het toen economisch slechter ging met de Nederlanders, maar wijst ook naar de politiek en zichzelf. Politici geven Brussel altijd de schuld van alles wat fout is en nooit van wat goed is. Het onderzoek laat zien dat de bevolking verstandiger is dan de politiek, zei hij.

Aandacht

Een meerderheid van 55 procent vindt wel dat de televisie te weinig aandacht aan het onderwerp besteedt. De schrijvende pers belicht het onderwerp volgens een derde van de Nederlanders onvoldoende. Een op de vijf Nederlanders klaagt bovendien over negatieve berichtgeving.

Relatief nieuwe EU-lidstaten zijn een grotere voorstander van uitbreidingen van het lidmaatschap en denken positiever over de toekomst van de EU dan oudere lidstaten. Bovendien geven de nieuwere lidstaten vaker de voorkeur aan een gemeenschappelijk Europees beleid boven nationaal beleid.

Er lijkt binnen de EU-landen overeenstemming te bestaan over de noodzaak van een gemeenschappelijk Europees beleid bij terrorismebestrijding en wetenschappelijk onderzoek. Pensioenen, belastingen en onderwijs regelt een meerderheid liever op nationaal niveau.

Profiteren

Uit het onderzoek blijkt ook dat Nederland financieel minder profiteert van de Europese Unie dan de andere lidstaten. Gemiddeld verdienen Europeanen dankzij de EU 10 procent meer dan zonder de interne markt het geval zou zijn geweest. Maar in tegenstelling tot veel andere lidstaten had Nederland al een handelstraditie en was het al een open, marktvriendelijk land.

Uit het onderzoek blijkt verder dat de regelgeving voor toetreding tot de markt zowel voor de goederen- als de dienstensector sterk verschilt per lidstaat. Zo is dat lastiger in Duitsland, Frankrijk en Italië, dan in Nederland en bijvoorbeeld Engeland.

Onderzoek

Timmermans zei nog meer onderzoek te willen. Hij wil dat het CPB uitzoekt hoeveel Nederlandse bedrijven profiteren van de vaak bijna 4 procent economische groei in de nieuwe lidstaten.