DEN HAAG - GroenLinks en de SP zijn uitermate nijdig over het kabinetsbesluit patriots naar Turkije te sturen. Beide partijen willen premier Balkenende dinsdag in de Tweede Kamer ter verantwoording roepen.

De twee oppositiepartijen vinden dat het sturen van de raketten onderdeel is van een echte oorlogsvoorbereiding en niet past in het kader van militaire planning, waartoe het kabinet eerder had besloten. Bovendien zijn ze verbolgen over Balkenende's opmerking dat instemming van het parlement niet nodig is voor het uitzenden van de patriots.

'Te gek voor woorden'

"Dit is te gek voor woorden. Onbegrijpelijk en onacceptabel dat Nederland meegaat in oorlogsvoorbereiding", zegt GroenLinks-Kamerlid Karimi. Een SP-woordvoerder noemt het besluit belachelijk. "De NAVO houdt dit besluit al twee weken op omdat Frankrijk, Duitsland, België en Luxemburg niet in de dynamiek van oorlogsvoorbereiding verzeild willen raken en nu doet Nederland het op eigen houtje", aldus de SP.

PvdA-woordvoerder Koenders is tegen militaire planning maar vindt dat een verzoek als dat van Turkije "op zijn eigen merites" moet worden beoordeeld. Volgens hem kan hier sprake zijn van een bondgenootschappelijke verplichting om een defensief systeem te leveren. Ook is van belang wat de NAVO-ambassadeurs maandag besluiten, aldus Koenders.

Zijn D66-collega De Graaf ziet geen principiële onoverkomelijke bezwaren bij uitzending van de patriots. "Dit is een defensief afweersysteem en geen bijdrage aan een oorlog."

Defensievakbond AFMP is van mening dat de bonden zich altijd moeten neerleggen bij het "primaat van de politiek". Wel wijst voorzitter Heerts erop dat het personeel van de patriot-eenheden wel degelijk het gevoel zal hebben dat het in Turkije in een crisissituatie zit. "Je kunt niet stellen dat dit niets met militaire planning te maken heeft. De militairen zitten daar straks wegens een mogelijke oorlog tegen Irak."

Zijn ACOM-collega Van der Linden stelt dat het kabinetsbesluit de Nederlandse betrokkenheid bij een mogelijke oorlog tegen Irak dichterbij heeft gebracht. Hij heeft er alle vertrouwen in dat de militairen hun taak kunnen vervullen.