PARIJS - De centrumrechtse Nicolas Sarkozy is de komende vijf jaar president van Frankrijk. 53,06 procent van de massaal opgekomen Franse kiezers stemde zondag op de immigrantenzoon.

Bekijk video

Die wist met klare taal en een hervormingsagenda de socialiste Ségolène Royal te overvleugelen.

Royal gaf al enkele minuten na het sluiten van de stemlokalen haar verlies toe en feliciteerde Sarkozy met diens overwinning. De ambitieuze UMP-leider wil af van linkse verworvenheden en de arbeidsmarkt hervormen om meer Fransen aan een baan te helpen.

Ook hamerde hij de afgelopen maanden op immigratiethema's, veiligheid en een sterke Franse identiteit.

Geëmotioneerd

In zijn overwinningstoespraak zei Sarkozy, de zoon van een Hongaarse vluchteling, diep geëmotioneerd te zijn door de overwinning. "Frankrijk gaf me alles. Nu is mijn tijd gekomen om Frankrijk terug te betalen."

Hij benadrukte de president te willen zijn van heel Frankrijk. In de confrontatie tussen links en rechts raakten Franse kiezers de afgelopen maanden diep verdeeld.

Vriendschap

Als aanstaand staatsman liet Sarkozy de Verenigde Staten weten dat zij altijd kunnen rekenen op de Franse vriendschap, al benadrukte hij dat er ook verschillende opvattingen zijn.

Hij herinnerde de Amerikanen aan het belang van de strijd tegen het broeikaseffect. Ook zei hij dat Frankrijk aan de kant van de verdrukten staat.

Rellen

De overwinning van Sarkozy leidde zondag tot demonstraties in het centrum van Parijs, waarbij de politie traangasgranaten afgeschoot op stenengooiende relschoppers.

Op het Place de la Bastille, waar aanhangers van de verliezende Ségolène Royal bijeen waren gekomen, staken demonstranten een beeltenis van Sarkozy in brand. Zwaaiend met zwarte en rode anarchistische vlaggen scheurden zij ledematen van de pop en vertrapten het.

Eerste ronde

De 52-jarige voormalige minister van Binnenlandse Zaken kreeg twee weken geleden bij de eerste ronde al een derde van de stemmen. De een jaar oudere Royal moest het toen doen met een kwart van de kiezers.

Aanhangers van de energieke 'Sarko' juichten al anderhalf uur voor de sluiting van de stemlokalen. "We hebben gewonnen!" riepen fans in het hoofdkwartier toen de resultaten van nog geheime exitpolls doordrongen. De stemming onder Royal-aanhangers was toen al somber.

Royal

De moeder van vier voerde volgens kenners weinig overtuigend campagne. In wat wellicht een wanhopige poging was om het tij alsnog te keren, had de socialiste vrijdag gewaarschuwd voor geweld in het hele land als Sarkozy zou winnen.

Voor de socialisten zit er niets anders op dan grondig en pijnlijk zelfonderzoek. Voor de partij, die anders dan linkse partijen in andere Europese landen nog steeds een traditionele linkse koers voert, is het de derde nederlaag op rij.

Gevecht

Vijf jaar geleden strandde de PS al in de eerste ronde. Hervormers menen dat alleen marktgeoriënteerde sociaaldemocratie de partij uit het slop kan halen. Royal kondigde na haar verlies aan dat ze "het gevecht" voort zal zetten.

Sarkozy wordt president van een gepolariseerd Frankrijk. De autoriteiten hielden zondagavond duizenden agenten achter de hand om een herhaling van rellen van anderhalf jaar geleden te voorkomen.

Woede

De rechtse leider wordt vooral gehaat door grote groepen kansarme jongeren van Afrikaanse en Arabische afkomst. Hij haalde hun woede op de hals door overlast veroorzakende immigrantenjongeren "tuig" te nomen.

Maar in de Parijse voorstad Argenteuil, in 2005 toneel van onlusten door de jongeren, reageerden kiezers ontspannen. "Ik voel geen dreigend gevaar", aldus een kiezer. Een andere stemmer voorspelde dat eventuele rellen snel zouden ophouden.

Opkomst

De scherpe strijd tussen links en rechts trok maar liefst 84,8 procent van de kiezers naar de stembus. Al vroeg op de zondagochtend stonden in het hele land lange rijen voor stembureaus. Klachten over stemmachines, zoals twee weken geleden, bleven uit.

Met de verkiezing van de vijftiger Sarkozy eindigt het tijdperk-Chirac. De 74-jarige Gaullist zwaaide sinds 1995 de scepter over Frankrijk. Chirac draagt de macht op 16 mei over aan zijn opvolger.