Ruim een miljoen mensen demonstreren in Istanbul (video)

ISTANBUL - Ruim een miljoen mensen zijn zondagmiddag in Istanbul de straat op gegaan om hun trouw te betonen aan de door Mustafa Kemal 'Atatürk' (1881-1938) gestichte seculiere Turkse republiek. Dat meldde de politie van de miljoenenstad.

Bekijk video

De betogers keren zich tegen de regering van premier Recep Tayyip Erdogan, die op het punt staat een president aan te stellen bij wie Atatürks erfenis volgens de manifestanten niet in goede handen zou zijn.

De demonstratie is een vervolg op de massale bijeenkomst 14 april in Ankara, toen 1,5 miljoen mensen op been waren. De betogers menen dat het uitdrukkelijk wereldlijk ingerichte regeringsstelsel in gevaar is.

Verdeeld

De Turkse politiek is verdeeld over de vraag of een politicus van een partij die zijn wortels heeft in de politieke islam, onpartijdig president kan worden van Turkije.

De huidige regering van de partij voor Rechtvaardigheid en Ontwikkeling (AK) is populair en economisch liberaal. Maar de AK heeft haar wortels in het gematigde Turks islamisme en niet in het voor veel Turken heilige gedachtengoed van Atatürk. De AK heeft zijn minister van Buitenlandse Zaken, Abdullah Gül, voorgedragen om 16 mei de seculiere Ahmet Necdet Sezer als president op te volgen.

De president wordt door het parlement gekozen. Daar heeft de AK sinds 2002 een grote meerderheid. Gül heeft zondag beklemtoond dat hij er niet over piekert zijn kandidatuur op te geven.

Derde stemronde

De AK heeft net niet de benodigde meerderheid van twee derde in het 550 zetels tellende parlement om Gül snel te kiezen. Daarom wordt dat 9 mei in de derde stemronde verwacht wanneer een gewone meerderheid voldoende is.

Güls verkiezing zorgt ook voor spanning tussen de regering en de strijdkrachten. De laatsten stellen zich op als exclusieve beschermer van Atatürks erfenis. Ze zetten in 1997 nog een democratisch gekozen regering af. De generale staf liet vrijdag weten de presidentsverkiezing met zorg gade te slaan.

De Turkse minister van Justitie, Cemil Cicek, vroeg zich boos af waar de militairen zich mee bemoeiden. Premier Erdogan had zaterdag "een nuttig en productief" gesprek met legerleider generaal Yasar Buyukanit.

Tip de redactie