Europese Unie waarschuwt Turkse militairen

BRUSSEL - De Europese Unie heeft zaterdag de Turkse strijdkrachten gewaarschuwd zich niet met de politiek te bemoeien.

De waarschuwing van de Europese Commissaris voor Uitbreiding, Olli Rehn, volgt op een verklaring van de Turkse generale staf over de verkiezingen van een nieuwe president door het parlement.

"De Turkse strijdkrachten slaan die met zorg gade", zo luidde de verklaring. Het leger herinnerde de politici er voorts aan dat de strijdkrachten nog steeds garant staan voor de seculiere staat.

De uiterst strenge scheiding tussen staat en moskee is door de grondlegger van de republiek Mustafa Kemal 'Atatürk' verankerd in de Turkse wet.

Regering

Rehn zei dat het belangrijk is dat de militairen de democratie overlaten aan de democratisch gekozen regering. Respect voor de democratie is een cruciale voorwaarde voor de kandidatuur van Turkije voor het lidmaatschap van de EU, meende Rehn.

De reactie van de Amerikaanse regering klonk zaterdag minder hard. Washington hoopt dat de Turken 'hun politieke problemen kunnen oplossen in overeenstemming met de seculaire democratie en met de grondwet'.

Destabilisatie

De Turkse premier Tayyip Erdogan repte zaterdag in een toespraak niet over de uitspraken van het leger, maar waarschuwde dat het Turkse volk geen destabilisatie toestaat.

De erfenis van Atatürk wordt door de militairen en een wereldlijk ingestelde elite exclusief geclaimd. De militairen brachten tien jaar geleden nog een gekozen premier ten val uit naam van die erfenis. Een militaire couppleger uit 1980, Kenan Evren, beklemtoonde zaterdag dat hij de verklaring van de generale staf steunt.

Moeite

De militairen en de wereldlijke oude garde hebben de grootste moeite met de enige presidentskandidaat, minister van Buitenlandse Zaken Abdullah Gül. Hij is lid van de partij voor Rechtvaardigheid en Ontwikkeling (AK) die met de verkiezingen van 2002 een grote meerderheid van het parlement in handen kreeg.

De AK is een gematigd islamitische en economisch liberale partij die zich met groot succes heeft opgeworpen als het alternatief voor de politieke elite die Turkije zes jaar terug bijna in de economische afgrond stortte.

De AK kiest met bijna tweederde van de zetels in het parlement Abdullah Gül tot nieuwe president. Dat gebeurt in een aantal rondes waarvan de derde, op 9 mei, waarschijnlijk de doorslag geeft.

Tip de redactie