DEN HAAG - De Nederlandse gemeenten hebben een overeenkomst bereikt met staatssecretaris Nebahat Albayrak van Justitie over de uitvoering van een pardonregeling. De gemeenten krijgen 55 miljoen euro voor onder meer de huisvesting en integratie van een groep uitgeprocedeerde asielzoekers. In ruil daarvoor zullen zij de noodopvang aan hen staken.

De twee partijen zijn het hier vrijdagavond laat over eens geworden. "Ik ben ontzettend blij dat er concrete afspraken zijn gemaakt die een basis vormen voor de afwikkeling van de oude Vreemdelingenwet", zei de staatssecretaris in een toelichting.

Eerder op de dag had het kabinet zich achter de hoofdlijnen van het generaal pardon geschaard. Het definitieve plan volgt over enkele weken.

Woning

Albayrak heeft met de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG) vastgelegd dat de betrokken asielzoekers uiterlijk eind 2009 een eigen woning hebben. Dat leidt volgens Albayrak tot een besparing, omdat betrokkenen dan niet langer op kosten van de Staat worden opgevangen.

Bij die afspraak is ook minister Ella Vogelaar van Wonen, Wijken en Integratie betrokken. Zij was vrijdagavond lange tijd aanwezig bij de onderhandelingen, ook omdat de integratie nadrukkelijk ter sprake is geweest.

VNG-onderhandelaar Ronald Bandell toonde zich na afloop "blij dat er duidelijkheid komt voor mensen die al heel lang tussen hoop en vrees leven". De betrokken asielzoekers wonen al ten minste zes jaar in Nederland.

Spoed

Bandell legt het akkoord eind mei voor aan de gemeenten tijdens een schriftelijke ledenraadpleging. Als de gemeenten akkoord gaan, kan de Tweede Kamer zich nog voor het zomerreces uitspreken over de op dat moment uitgewerkte pardonregeling. Albayrak: "We zijn doordrongen van het feit dat we hier met gezwinde spoed aan moeten werken."

De staatssecretaris wilde geen schatting geven van het aantal mensen dat onder de regeling zal vallen.

Noodopvang

Gemeenten zullen geen noodopvang meer bieden aan uitgeprocedeerde asielzoekers. De Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG) kwam vrijdag tegemoet aan deze voorwaarde van staatssecretaris Albayrak voor de pardonregeling. Ook op andere punten kwamen zij tot overeenstemming.

Strijdpunt

De gemeentelijke noodopvang is jarenlang een strijdpunt geweest tussen de gemeenten en Justitie. Opeenvolgende kabinetten vonden dat gemeenten met hun noodopvang in strijd handelden met de wet.

Voormalig minister Rita Verdonk stelde vorig jaar nog dat gemeenten die betrokken zijn bij de noodopvang "burgerlijk ongehoorzaam" zijn. De gemeenten wezen er echter op dat de minister verantwoordelijk is voor het uitzetten van uitgeprocedeerde asielzoekers en dat de zij een zorgtaak hadden voor illegalen die op straat belanden.

Regeling

"Er is geen wet die het ons verbiedt", zei VNG-onderhandelaar Ronald Bandell vrijdagavond nog maar eens. Hij is blij dat er nu een einde aan de "noodgedwongen" noodopvang kan komen. Bandell schat dat er momenteel ongeveer 2000 mensen in de gemeentelijke noodopvang zitten. Daarnaast verblijven nog "enkele duizenden" in kerken, kloosters en andere vormen van particuliere opvang.

De VNG moet van alle gemeenten nog horen wat ze van het akkoord vinden. Bandell zei het gevoel te hebben dat er een "royale regeling" komt.