AMSTERDAM - Artsen in opleiding maken jaarlijks zeker duizend medische fouten met soms verstrekkende gevolgen voor de patiënt. Dat schrijft De Telegraaf zondag op basis een studie van de Groningse psycholoog Jelle Prins, waar tv-programma Zembla zondagavond over uitzendt.

Meer dan de helft (54 procent) van de betreffende groep erkent jaarlijks één of meer schadelijke inschattingsfouten te maken.

Werkdruk

Zembla onderzocht in 'Onderzoeken op de patiënt' de werkdruk en de positie van de arts-assistent, waar er in Nederland zo'n vijfduizend van zijn. De werksfeer in ziekenhuizen zou bijdragen aan de gemaakte fouten. Net afgestudeerden zouden aarzelen om specialisten te bellen als ze er zelf niet uitkomen. Bellen zou worden gezien als een gebrek aan kennis.

Ook zou meespelen dat degene die ze moeten bellen hen vaak beoordelen. Uit angst voor een negatieve beoordeling, tegen de context van relatief weinig opleidingsplaatsen, zien ze af van hulp inroepen. "Het klimaat is er een waarbij je erg bang gemaakt wordt, gedreigd en uitgekafferd", zegt een van hen in Zembla.

Baby

In het programma vertelt een vrouw hoe haar baby drie dagen nadat het zonder hersenactiviteit werd geboren, overlijdt. De gynaecoloog zou niet op de afdeling zijn geweest en de arts in opleiding zou het veel te druk hebben gehad.

Volgens Prins zijn veel fouten te voorkomen. De missers zouden het gevolg zijn van te lange werkdagen, een hoge arbeidsdruk en te grote verantwoordelijkheid voor de assistenten. Ook hun begeleiding zou tekort schieten. De uitzending van Zembla is zondagavond.

Geschokt

De voorzitter van de Orde van Medisch Specialisten, professor P. Vierhout, is geschokt door de uitkomst van het onderzoek. "Dit mag niet voorkomen. Die manier van werken ken ik niet." Hij gaat hierover een brief schrijven aan alle wetenschappelijke verenigingen en medisch specialisten van Nederland.

Het onderzoek van Prins is het eerste in Nederland naar aantallen medische fouten van arts-assistenten en volgens de onderzoeker het omvangrijkste ter wereld. "Het zijn vermijdbare fouten", aldus Prins. "Die fouten komen door een opleidingsklimaat dat onveilig is, waarin je even niet meer je opleider of supervisor belt om mee te kijken, waarin je door zoveel diensten achter elkaar extreem vermoeid bent en daardoor fouten gaat maken."

Jammer

De Koninklijke Nederlandsche Maatschappij tot bevordering der Geneeskunst (KNMG) betreurt het dat er artsen in opleiding zijn die problemen ondervinden bij het uitoefenen van hun werk, maar vindt het ook jammer dat het beeld ontstaat van Nederlandse ziekenhuizen die draaien op oververmoeide, onervaren artsen in opleiding tot specialist.

De organisatie meent dat de verantwoordelijke partijen gezamenlijk aan de slag moeten om dit soort problemen op te lossen en te voorkomen. "Volgens de KNMG is dat een gezamenlijke verantwoordelijkheid van zowel de opleidingsziekenhuizen als de opleidingsgroep en de student", aldus de organisatie zondag.

Spanningsveld

De Jonge Orde, belangenvereniging voor artsen in opleiding tot specialist, wijst ook op de gezamenlijke verantwoordelijkheid. "Terwijl er van specialist en arts in opleiding steeds meer wordt gevraagd, wordt zelden extra geld vrij gemaakt voor uitbreiding van het aantal artsen. Hierdoor ontstaat een spanningsveld in de verdeling van taken tussen specialisten en hun aanstaande collega's. Dat is een gezamenlijke verantwoordelijkheid."