PARIJS - Ongeveer 44,5 miljoen kiesgerechtigde Fransen zijn opgeroepen om zondag een nieuw staatshoofd te kiezen als opvolger van president Jacques Chirac. Als geen van de twaalf kandidaten, zoals verwacht, een absolute meerderheid haalt, volgt een tweede ronde op 6 mei. De twee best geplaatsten nemen het dan tegen elkaar op.

De vroegere conservatieve minister van Binnenlandse Zaken Nicolas Sarkozy en de socialistische Ségolène Royal gelden als favorieten. In de strijd om een plaats in de tweede ronde doen evenwel ook de centrumkandidaat Francois Bayrou en de extreemrechtse Jean-Marie Le Pen nog mee.

Sarkozy

Sarkozy heeft zondagochtend als eerste van de belangrijke kandidaten zijn stem uitgebracht. Hij deed dat samen met zijn vrouw Cécilia in de Parijse voorstad Neuilly-sur-Seine.

De conservatief Sarkozy stond in de peilingen van de afgelopen maanden steevast op de eerste plaats. De nummer twee in de peilingen, Royal, brengt in de middag haar stem uit.

De circa 65.000 stembureaus in het land gingen zondag om 08.00 uur open en de meesten sluiten om 18.00 uur. In de hoofdstad Parijs en enkele andere grote steden blijven de stemlokalen twee uur langer geopend, tot 20.00 uur.

Marseille

Tien stemlokalen in de Zuid-Franse stad Marseille zijn zondagochtend met een vertraging van bijna twee uur geopend omdat de sloten van de vestigingen waren dichtgeplakt. Kiezers moesten tot 09.45 uur wachten voordat zij hun stem konden uitbrengen. Het stadbestuur heeft een onderzoek ingesteld. De actie is waarschijnlijk het werk van vandalen, meldden Franse media.

Exit polls

Franse media moeten tot die tijd wachten voordat zij de eerste exit polls mogen publiceren. Buitenlandse media hebben aangekondigd dat zij zich niets van de Franse wet aan zullen trekken en de eerste peilingen al eerder publiceren. De werkelijke uitslagen volgen in de loop van de avond.

Er staan 4,5 procent meer kiezers ingeschreven dan bij de vorige presidentsverkiezingen in 2002. De uitkomst is moeilijk voorspelbaar. Naar schatting eenderde van de kiezers lijkt pas in het stemhokje zijn keuze te bepalen.

Opkomst

De opkomst is hoog. Driekwart van de Franse stemgerechtigden had zondag aan het eind van de middag zijn stem uitgebracht in de eerste ronde van de presidentsverkiezingen. Dat is een enorme stijging vergeleken met de stembusgang van 2002, aldus het ministerie van Binnenlandse Zaken. Om 17.00 uur had al 73,87 procent gestemd tegen 58,5 procent op datzelfde tijdstip vijf jaar geleden.

Met bijna 74 procent ligt de opkomst al hoger dan tijdens de eerste ronde bij de laatste presidentsverkiezingen, aldus het ministerie. Opiniepeilers verwachten dat uiteindelijk 87 procent van de stemgerechtigden zijn stem zal uitbrengen. De hoogste opkomst ooit bij een presidentsverkiezing was in 1965 toen 84,6 procent van de kiesgerechtigden de weg naar het stemlokaal maakte.

Presidenten

Sinds de huidige staatsvorm werd ingevoerd, de Vijfde Republiek in 1958, zijn er vijf presidenten geweest: Charles de Gaulle (1958-1969), Georges Pompidou (1969-1974), Valéry Giscard d'Estaing (1974-1981), François Mitterand (1981-1995) en Jacques Chirac (1995-heden).

Oorspronkelijk was de ambtstermijn van de president zeven jaar. Sinds een referendum hierover in 2000 is de ambtstermijn ingekort tot vijf jaar, dezelfde als de zittingsduur van het parlement. Chirac's tweede ambtstermijn (vanaf 2002) was de eerste die vijf jaar duurt.

Presidentsverkiezingen Frankrijk