HOUSTON - Van enkele astronauten die in het ruimteveer Columbia zaten, zijn lichaamsdelen teruggevonden. Dat bevestigde de Amerikaanse ruimtevaartorganisatie NASA maandagochtend.

De organisatie herriep een verklaring van een woordvoerder dat overblijfselen van alle zeven ruimtevaarders waren gevonden. De NASA is bezig de stoffelijke restanten te identificeren.

Temperatuur in ruimteveer liep snel op

De temperatuur van de romp van het ruimteveer Columbia liep voordat de spaceshuttle zaterdag bij de terugkeer in de dampkring in stukken uiteenvielplotseling zeer snel op, hebben medewerkers van de NASA meegedeeld.

Shuttle-programmamanager Ron Dittemore verklaarde dat de temperatuurstijgingvan 32 graden Celsius binnen vijf minuten in het middelste gedeelte van de rompgevolgd werd door een zodanige toename van de luchtweerstand, dat de computersvan het ruimteveer het vluchtpatroon probeerden bij te sturen. Dittemorewaarschuwde dat de onderzoeksresultaten nog zeer voorlopig zijn, maar dat eenvan de mogelijkheden is dat het ruimteveer een of meer thermische tegels mistedie het ruimteschip bij de terugkeer in de atmosfeer tegen de enormewrijvingshitte moesten beschermen.

Luchtmacht en marine

Het hoofd van de NASA, Sean O'Keefe, zei dat hij de gepensioneerde admiraalHarold Gehman heeft verzocht de leiding op zich te nemen van een onafhankelijkonderzoek naar de ramp, die zeven astronauten het leven kostte. Behalve dezespeciale regeringscommissie zullen ook de NASA zelf en het Amerikaanse Huis vanAfgevaardigden een onderzoek instellen.

Gehman leidde eerder een onderzoek naar de bomaanslagen op het Amerikaanseoorlogsschip USS Cole in Jemen. De Commissie-Gheman zal bestaan uit experts vande luchtmacht en marine, het ministerie van verkeer en andereoverheidsdepartementen.

FBI

Ook de FBI is ingeschakeld, maar dat is gebeurd om resten van bemanningsledenen brokstukken van het ruimteveer te verzamelen. Volgens de Amerikaanseautoriteiten is een terreuraanslag uitgesloten vanwege de hoogte en snelheidwaarop het ongeluk zich heeft afgespeeld.

De NASA houdt de overige space shuttles aan de grond totdat duidelijk isgeworden waardoor het oudste toestel uit de vloot zaterdag bij de terugkeer inde dampkring uit elkaar is gevallen. Het onderzoek zal waarschijnlijk velemaanden duren, maar de onderzoekers richten nu al speciale aandacht op demogelijkheid dat een bij de lancering opgelopen beschadiging de Columbia enzijn zevenkoppige bemanning zestien dagen later bij de terugkeer naar de aardenoodlottig is geworden.

Isolatieschuim

Net iets meer dan een minuut na de lancering op 16 januari raakte een stukisolatieschuim van de grote externe brandstoftank los en sloeg tegen delinkervleugel. Die was net als de rest van het ruimteveer bekleed met tegelsdie het schip tegen de enorme wrijvingshitte bij de terugkeer in de dampkringmoesten beschermen. In diezelfde vleugel deden zich zaterdag 23 minuten voor degeplande landing in Florida de eerste problemen voor. Zeven minuten later vielde Columbia boven Texas in stukken uiteen.

Het was de tweede keer binnen vier maanden dat bij de lancering van eenruimteveer een stuk isolatieschuim van de externe brandstoftank losraakte. Inoktober was dat het geval met het ruimteveer Atlantis. Dat het nu voor detweede keer is gebeurd, is volgens Dittemore zeker een signaal aan ons team dater iets aan de hand is.

De ruimteveren zijn bekleed met meer dan 20.000 zwarte, witte of grijze tegelsvan koolstofcomposiet of silica-glasvezels, die met een soort siliconenkit zijnvastgeplakt. Loszittende, beschadigde of ontbrekende tegels kunnen deaërodynamische eigenschappen van de shuttle zodanig veranderen dat hetonderliggende frame vervormd raakt of smelt, waardoor nog meer tegels losraken.Als dit er veel zijn, of op cruciale plekken gebeurt, kan het ruimteveeroververhit raken en in stukken breken.

In het geval van de Columbia gebeurde dit op een hoogte van 63 kilometerterwijl het ruimteveer met een snelheid van ruim 20.000 kilometer per uur doorde atmosfeer suisde. De hitte op de voorrand van de vleugel loopt daarbij optot 1.650 graden Celsius. Dittemore zei dat de temperatuur nooit zodanig omlaaggebracht had kunnen worden dat er geen tegel meer nodig was. Hij zei ook dat deastronauten eventuele beschadigingen nooit in de ruimte hadden kunnenrepareren.