RIJSWIJK - Het zaterdag verongelukte ruimtevaartschipColumbia was op de terugweg van een wetenschappelijke missie vanvijftien dagen. Tijdens vlucht STS-107 zijn ook drie Nederlandseexperimenten uitgevoerd en een belangrijk deel van de gebruiktetechniek bij die onderzoeken was van Nederlandse makelij.

Twee van de Nederlandse experimenten waren medisch. Zo zou dezevenkoppige bemanning na terugkomst uitgebreid gecontroleerd gaanworden door een team van de Universiteit van Amsterdam. Ditexperiment had meer duidelijkheid moeten bieden over de gevolgenvan gewichteloosheid op ademhaling, hartslag en bloeddruk. Deastronauten ondergingen hiervoor in januari en oktober 2002 in hetAmsterdams Medisch Centrum verschillende tests en zouden na devlucht opnieuw worden gecontroleerd.

Ontkalking van botten

De astronauten hebben tijdens de reis ook een experiment van deVrije Universiteit uitgevoerd naar de ontkalking van botten. Aanboord van de Columbia werd de oorzaak van dit botverlies, dat in deruimte sneller gaat dan op aarde, onderzocht. De Nederlandse artsen astronaut André Kuipers zal dit experiment in oktober uitvoerentijdens zijn eerste ruimtereis.

Luchtzuiveringtechtnieken

Het derde onderzoek, aangedragen door het bedrijf Bioclear inGroningen, was een test met een nieuw type luchtfilter. Bioclearwerkt aan luchtzuiveringstechnieken voor onder meer de ruimtevaart.Voor dat experiment ging een groot aantal bacteriën mee de ruimtein.

Verstrekkende gevolgen

Volgens J.Krooneman van het biotechnologische bedrijf Bioclear zijn de onderzoekers van Bioclear nu vooralbezig met het lot van de astronauten en hebben ze niet nagedachtover de betekenis van de ramp voor hun onderzoek. "Bij zoietsafschuwelijks denk je daar niet aan. Maar langzamerhand begint hetnu wel door je hoofd te spoken dat dit ongeluk verstrekkendegevolgen voor de ruimtevaart en ruimteonderzoek kan krijgen."Het is al de tweede keer dat een experiment van de Groningersmislukt door een ongeluk met een ruimtevaartuig. Op 15 oktoberontplofte een Sojoez-raket vlak na de lancering vanaf de Russischebasis Plesetsk met aan boord bacteriën van Bioclear.

Ruimtebesparend compartiment

Het bedrijf Bradford Engineering uit Heerle ontwikkelde eenruimtebesparend compartiment waarmee aan boord van de spaceshuttels efficiëntere experimenten kunnen worden uitgevoerd. Deverongelukte vlucht STS-107 was de eerste ruimtemissie waar dezetechniek werd uitgeprobeerd.