ARNHEM - De politie heeft woensdagmiddag met geweld een einde gemaakt aan de gijzeling van een officier van justitie in het gerechtsgebouw aan de Walburgstraat in Arnhem. De betrokken officier, naar alle waarschijnlijkheid B. van der Krabben, raakte vóór de bestorming door de politie ernstig gewond, vermoedelijk door een schot uit het wapen van de gijzelnemer. De magistraat verkeert buiten levensgevaar.

De gijzeling begon kort na het middaguur. De verdachte, een -jarige man van Albanese afkomst, moest voor de rechtbank verschijnen ter gelegenheid van een zogeheten pro forma-zitting in zijn zaak. Justitie verdacht de man van twee gewapende, vorig jaar gepleegde roofovervallen en een gewelddadige verkrachting.

Vuurwapen

In de zittingszaal bleek de man over een vuurwapen te beschikken. Met behulp daarvan maakte hij een parketwachter diens wapen afhandig. De parketwachter wist vervolgens een veilig heenkomen buiten de zaal te vinden, evenals de drie rechters, de griffier, de aanwezige tolk en een journalist. Alleen officier Van der Krabben bleef achter.

Het paleis van justitie en de directe omgeving daarvan werden ontruimd, een arrestatieteam van de politie verschanste zich in het pand. In de daaropvolgende uren eiste de gijzelnemer contact met een medeverdachte, die gedetineerd zit in een huis van bewaring in Arnhem. De politie schakelde speciaal daartoe opgeleide onderhandelaars in. In de telefoongesprekken met hen dreigde de gijzelnemer de aanklager te doden als er niet aan zijn eisen werd voldaan.

Schot

De Arnhemse hoofdofficier van justitie R. Daverschot verklaarde woensdag op een persconferentie dat hij het arrestatieteam opdracht had gegeven in te grijpen als er in de rechtszaal geschoten zou worden. In de zaal viel inderdaad een schot, even vóór drie uur, waarop het team binnenviel en de gijzelnemer doodschoot. De gewonde officier Van der Krabben werd afgevoerd naar een ziekenhuis.

Raadsel

Volgens Daverschot stond de gijzelnemer in meerdere landen als gewelddadig bekend. Grote vraag is hoe hij, als gedetineerde, aan het vuurwapen is gekomen en dat vervolgens vanuit het huis van bewaring de rechtszaal heeft kunnen binnensmokkelen. De rijksrecherche onderzoekt deze kwestie. Volgens een ingewijde schrijven de regels voor dat gedetineerden zowel bij het verlaten van het huis van bewaring als bij binnenkomst in een gerechtsgebouw met onder andere metaaldetectoren worden gecontroleerd. Gijzeling van een openbare aanklager tijdens een zitting is volgens hoofdofficier Daverschot nooit eerder voorgekomen.

Aanval op systeem

De top van het Openbaar Ministerie, het College van Procureurs-Generaal, zei woensdag dat verdachten er steeds minder voor terugdeinzen om "vertegenwoordigers van het Nederlandse strafrechtssysteem verbaal of fysiek persoonlijk aan te vallen''.

Dit valt niet te tolereren, aldus het college, dat daarmee niet alleen reageert op het drama in Arnhem, maar ook op de gebeurtenissen bij de rechtbank in Assen en de strafinrichting De Marwei in Leeuwarden. In Assen verwondde woensdag een van ontucht verdachte man zichzelf ernstig nadat hij zijn vonnis had aangehoord, in Leeuwarden stak een gedetineerde een medewerkster van De Marwei dood.

Beveiliging

Volgens het college zijn de gewelddadige incidenten "ongetwijfeld aanleiding voor een nieuwe discussie over de beveiliging van paleizen van justitie en andere justitiële gebouwen.'' In de jaren negentig is de beveiliging van gerechtsgebouwen reeds flink opgeschroefd. Voor strafzaken met een verhoogd veiligheidsrisico zijn in Amsterdam en Rotterdam extra beveiligde rechtszalen ingericht.