Ongekende ontlading bij het CDA

DEN HAAG - "JP, JP, JP, JP, JP, JP." Het dak gaat er bijkans van af als CDA-leider Jan Peter Balkenende even voor half elf het Haagse café Dudok binnenkomt. Door een haag van media en dolenthousiaste CDA-ers baant hij zich een weg naar het podium.


"Maar we hebben bewezen dat we geen eendagsvlieg zijn, die alleen heeft meegelift op het succes van Pim Fortuyn."

De ontlading bij het CDA is enorm, veel groter nog dan bij de forse verkiezingsoverwinning van 15 mei vorig jaar. De christen-democraten juichen harder voor het (lagere) zetelaantal van de PvdA van Wouter Bos dan voor de eigen uitslag. Aan het begin van de avond zijn de christen-democraten nog hypernerveus.

"Vorig jaar wisten we dat we zouden winnen. De spanning om de grootste te worden is vele malen groter", zegt een CDA'er aan het begin van de avond. Tweede-Kamerlid Rietkerk weet het dan al zeker: "We worden de grootste. Onze achterban doet minder massaal mee aan de peilingen." Rietkerk krijgt gelijk.

Als de confetti is neergedaald en Balkenende zijn overwinningsrede heeft gehouden, begint het speculeren over een nieuwe coalitie. De gedroomde doorstart met alleen de VVD zit er niet in. Fractievoorzitter Verhagen en onderwijsminister Van der Hoeven benadrukken dat het nu om de inhoud gaat. "De liefde tussen Jan Peter en Wouter Bos was ver te zoeken", zegt Van der Hoeven. Om daarna direct duidelijk te maken dat er zeker te praten valt als de PvdA inhoudelijk dichterbij het CDA komt.

Eerst PvdA

Oud-CDA-minister Van den Broek en Kamerlid De Haan zijn explicieter. Zij vinden dat het CDA het eerst met de PvdA moet proberen. "We moeten de winst van de PvdA respecteren, net als vorig jaar die van de LPF", aldus Van den Broek. De Haan voorziet hele lange onderhandelingen met de PvdA. "Bij de PvdA groeit de arrogantie door de forse winst. Dat is de vijand van een goede formatie."

Maar de grote leider zelf is nog lang niet zover. "Met de PvdA zijn er grote risico's", stelt Balkenende. "Als het nu gaat om de hypotheekrente, onderwijs of de zorg: de verschillen zijn heel groot." Hij laat alle varianten open, ook een driepartijencoalitie met de VVD en D66. Alleen de LPF blijft uit de gratie bij Balkenende.

Moeilijke formatie

"Dit is een garantie voor een moeilijke formatie", voorspelt CDA-staatssecretaris Van Geel. "Alle partijen zullen eigen coalities bedenken."

Balkenende geeft ruiterlijk toe een beetje in de rats te hebben gezeten over de snelle opkomst van Bos. "Maar we hebben bewezen dat we geen eendagsvlieg zijn, die alleen heeft meegelift op het succes van Pim Fortuyn."

Hij weet zich bij zijn zegetocht door het café omringd door zijn naasten. Balkenende bedankt zijn vrouw, wordt gefeliciteerd door zijn broers en gaat zoenend met zijn ouders op de foto. De uitzinninge CDA-aanhang vindt het allemaal prachtig. "JP bedankt, JP bedankt, JP, JP JP bedankt."

Tip de redactie