UTRECHT - In de helft van de 31 grootste steden van Nederland zitten zwarte en witte kinderen te weinig met elkaar in de klas. Bovendien neemt in deze gemeenten scheiding naar afkomst in het basisonderwijs nog steeds toe.

Dat blijkt uit een enquête onder de 31 gemeenten die het Instituut voor multiculturele ontwikkeling Forum woensdag heeft gepresenteerd. Zestien grote gemeenten gaven aan te maken te hebben met etnische segregatie op de basissschool, vijftien hebben hier niet of nauwelijks last van.

Als een school veel meer of juist veel minder allochtone leerlingen heeft dan er in de omringende wijk wonen, is er sprake van segregatie in het onderwijs.

Enquête

Daar heeft vooral het westen van Nederland en Noord-Brabant mee te maken, blijkt uit de enquête van Forum waar alle 31 grote gemeenten aan meededen. Van de zestien steden die te veel zwarte en witte scholen hebben, zijn er vijf die nog geen beleid voeren om dit aan te pakken.

Den Haag

Van de vier grote steden is Den Haag de enige die niet in actie komt, omdat de scholen er te weinig in zien. Dit komt omdat de zwarte scholen in zwarte wijken staan. De segregatie in Den Haag betreft vooral verschillen tussen wijken. In Amsterdam vormt een kwart van de scholen geen afspiegeling van de wijk. Wel zijn er de laatste jaren minder zwarte scholen gekomen, maar het aantal witte scholen nam toe.

Van de 192 basisscholen in Rotterdam pasten er volgens de laatste cijfers (2003) 96 niet in de buurt: 36 scholen waren te wit, zestig te zwart. In Utrecht zitten op een van de drie basisscholen te veel autochtone of allochtone leerlingen.

Segregatie

Gemeenten en scholen zijn tegenwoordig verplicht niet-vrijblijvende afspraken te maken om segregatie in het onderwijs tegen te gaan. Veel gemeenten verwachten hier niet veel van, enkele spreken zelfs openlijk hun twijfel uit over de effectiviteit van deze aanpak. Als schoolbesturen hier niet aan mee willen werken, hebben de gemeenten te weinig in handen om hen te dwingen, is de klacht.

Over een sluitende aanpak van te zwarte en witte scholen is nog te weinig bekend, stelt Forum. Maar dat betekent niet dat scholen en gemeenten met de armen over elkaar moeten gaan zitten. Zo vraagt het instituut zich af waarom de ouders niet vaker worden benaderd. Zij zijn het tenslotte die de vrijheid hebben om te bepalen naar welke school hun kroost gaat.