Opkomst verkiezingen hoger dan in mei

RIJSWIJK - Om acht uur woensdagavond, één uur voor het sluiten van de stembussen, had 75 procent van de kiezers zijn stem uitgebracht voor de Tweede-Kamerverkiezingen. Dat is 1 procent hoger dan bij de vorige verkiezingen in mei 2002. Toen had op hetzelfde tijdstip 74 procent van de kiezers gestemd. Bij de vorige verkiezingen bleek uiteindelijk dat 79 procent van de kiezers gebruik had gemaakt van zijn stemrecht.

De opkomst steeg woensdagavond verder tot boven het niveau van de vorige verkiezingen. Om zeven uur, twee uur voor het sluiten van de stembussen, had 67 procent van de kiezers gestemd. Bij de vorige verkiezingen in mei 2002 had op hetzelfde tijdstip 62 procent van de kiezers zijn stem uitgebracht.

De opkomst bleef in de loop van de middag op peil. Om kwart voor vier had 43 procent van de kiezers gestemd.Dat blijkt uit een representatief onderzoek van het bureau Interview/NSS in opdracht van ANP en NOS. De stembureaus zijn om half acht opengegaan en gaan woensdagavond om negen uur dicht. In mei was de uiteindelijke opkomst 79,1 procent.

Rij

In Maastricht en Zwolle was sprake van een voortvarende start. In Zwolle stond bij enkele bureaus zelfs al een rij mensen te wachten toen de stembureaus om half acht opengingen.

Bij stembureaus in Maastricht was vanochtend "vrij druk". De opkomst in Maastricht is even groot als in mei vorig jaar. Om 15.00 uur had bij sommige stembureaus in Maastricht al bijna de helft van de kiezers zijn stem voor de Tweede-Kamerverkiezingen uitgebracht.

Amsterdam

In Amsterdam weten meer kiezers de weg naar de stembus te vinden. Rond 17.30 uur meldde het gemeentelijke bureau verkiezingen een opkomstpercentage van 47,7. Tijdens de verkiezingen van mei vorig jaar was dat percentage op dat tijdstip nog 45.

Het stemmen kwam in de hoofdstad pas laat op gang. Eerder op de dag liep het nog niet storm bij de 477 stembureaus. De opkomst lag het laagst in Zuid-Oost, een gebied waar veel allochtonen wonen. Daar had om half zes 36 procent van de kiesgerechtigden zijn stem uitgebracht.

Om 21.45 uur worden de eerste resultaten uit Amsterdam verwacht. In tegenstelling tot andere steden wordt in de hoofdstad nog met het rode potlood gestemd. De stembiljetten moeten nog met de hand worden geteld, waardoor het langer duurt voordat cijfers bekend zijn.

GroenLinks en PvdA

Het stembureau in het stadsdeelkantoor in de wijk Oost-Watergraafsmeer is het ook minder druk dan tijdens de vorige keer. Volgens medewerker U. Gormez slapen de mensen in deze wijk meestal wat langer uit. "Tussen 10.00 uur en 12.00 uur wordt het vaak pas drukker. Momenteel hebben honderd van de 1299 kiezers hun stem uitgebracht." Hij verwacht dat de meeste mensen links gaan stemmen. "Het is toch vaak GroenLinks en de PvdA wat je hoort. Maar hier wonen dan ook veel allochtonen."

In de El Amien II-school in Bos en Lommer is het iets drukker dan bij de vorige verkiezingen, aldus voorzitter A. de Haan. Hij heeft geen indruk van wat de mensen tot nu toe hebben gestemd. Op het stembureau in de Westerparkschool in de gelijknamige wijk loopt het redelijk door, zegt E. van Beelen. Hij verwacht dit keer een hoge opkomst, terwijl dit stembureau vaak een van de laagste opkomstpercentages van Amsterdam heeft.

De Amsterdamse bewoners stemmen ook woensdag weer traditioneel met het rode potlood. Vandaar dat de uitslag naar verwachting later komt dan in de rest van het land, aangezien de stemmen met de hand worden geteld.

Rotterdam

Ruim 10 procent van de stemgerechtigden in Rotterdam had om een uur of tien gestemd. Dat is ongeveer 3 procent minder dan tijdens de landelijke verkiezingen van mei. Het aantal ligt wel hoger dan met de gemeenteraadsverkiezingen van 6 maart.

Toen had om tien uur ongeveer 8 procent van de kiezers gestemd. Woordvoerders van de gemeente kunnen nog niet zeggen of de opkomst mee- of tegenvalt. Rotterdam had de laatste jaren telkens een van de laagste opkomstpercentages van Nederland. Dat was eigenlijk alleen niet zo tijdens de Tweede-Kamerverkiezingen van mei.

Den Haag

De opkomst bij de verkiezingen begint aan te trekken in de gemeente Den Haag. Het opkomstpercentage lag rond .00 uur bijna op hetzelfde niveau als op hetzelfde tijdstip tijdens de verkiezingen in mei 2002.

Eerder op de dag had Den Haag nog te maken met een fors lagere verkiezingsopkomst in vergelijking met vorig jaar.

De toenemende animo om te gaan stemmen kan volgens een woordvoerster van de gemeente te maken hebben met het weer. In de ochtend regende het in Den Haag, later klaarde het wat op.

De woordvoerder verwacht dat een groot aantal mensen gaat stemmen. "De mensen die al zijn geweest, waren duidelijk gemotiveerd. Ze willen verandering."

Utrecht

Utrecht kwam traditiegetrouw trager op gang, terwijl in Amsterdam de indruk was dat er minder mensen komen stemmen dan in mei.

In Eindhoven en Den Bosch wisselde het beeld. In Nijmegen viel het op hoe geroutineerd de kiezers te werk gingen. Mensen vroeger veel minder vaak hoe zij de stemmachine moesten gebruiken. Overigens weigerden, verspreid over Nederland, vijf stemmachines dienst.

Dinsdagavond hebben 3,2 miljoen mensen gekeken naar het laatste lijsttrekkersdebat. Dat was bijna de helft van het aantal mensen dat op dat moment de televisie aan had staan. In een aantal kleinere plaatsen was de opkomst vergelijkbaar met eerdere verkiezingen. "In de plattelandsgemeenten is de opkomst altijd stabiel", aldus een woordvoerder van de Brabantse gemeente Mierlo.

Militairen

Circa twaalf miljoen Nederlanders kunnen woensdag stemmen. Onder hen zijn ook de Nederlandse militairen die op verschillende plekken in het buitenland zitten. De meesten van hen maken gebruik van de mogelijkheid om bij volmacht te stemmen.

Suriname

Een aantal Nederlandse Surinamers in Suriname heeft geen stembiljet ontvangen. Het is niet bekend om hoeveel mensen het gaat, maar de afdeling Burgerzaken van de gemeente Den Haag heeft "best veel" telefoontjes gekregen. De Vereniging Van Reizigers, die opkomt voor de belangen van Surinamers, zegt al zeker tachtig klachten te hebben ontvangen. Op Curaçao en Aruba hebben circa honderd stemgerechtigden geen stembiljet ontvangen.

Tip de redactie