DEN HAAG - "Het verlies is wel stevig", reageerde fractievoorzitter Han Noten van de PvdA in de Eerste Kamer op de eerste uitslagen van de woensdag gehouden Provinciale Statenverkiezingen, die bepalend zijn voor de samenstelling van de senaat.

De PvdA zou in de Eerste Kamer uitkomen op vijftien zetels, een verlies van vier. Noten vreesde echter nog een groter verlies.

Landelijke thema's als de discussie rond de dubbele nationaliteit of een eventueel verbod op de boerka hebben volgens Noten de uitslag sterk beïnvloed.

Vertrouwen

Partijleider Wouter Bos putte moed uit de verkiezingen. De uitslag geeft de PvdA vertrouwen als regeringspartij, stelde Bos in een bijeenkomst in Lelystad.

"Het is een goede uitgangspositie om waar te maken wat we als PvdA hebben beloofd; mooie woorden omzetten in mooie daden." Aldus de vice-premier.

Verlies

Het zetelverlies dat de PvdA heeft geïncasseerd noemde de partijleider teleurstellend. Hij zei dat het regeerakkoord dat vorige week werd gepresenteerd erger heeft voorkomen. "Dat akkoord is neutraal ontvangen. Als je de verkiezingsuitslag vergelijkt met de verkiezingen voor de Tweede Kamer in november, dan zie je dat de situatie is gestabiliseerd."

Bos feliciteerde de SP, die een fikse zetelwinst heeft geboekt. "We moesten er rekening mee houden dat de SP ons zou overvleugelen. Dat is niet gebeurd. Ik hoop op een goede en redelijke samenwerking in de Eerste Kamer." De partijleider van de PvdA maakte zich zorgen over de lage opkomst woensdag. "Deze percentages maken ons niet hoopvoller. Het geeft stof tot nadenken."

Applaus

Bij het CDA heerste een feestelijke stemming. Onder luid applaus in het partijkantoor in Den Haag zei CDA-leider en premier Jan Peter Balkenende dat zijn partij "weer goud" heeft behaald.

Hij concludeerde dat het CDA na de verkiezingen zowel in de Tweede als de Eerste Kamer de grootste partij is. Het stemt de CDA-leider bovendien tevreden dat de coalitiefracties CDA, PvdA en ChristenUnie in de senaat een meerderheid hebben. "We hebben keihard geknokt voor een fantastisch resultaat."

SP

De SP won voor de derde keer op rij fors bij verkiezingen. "Het is een vergissing te denken dat de SP een eendagsvlieg is. De partij is al heel lang met een onstuitbare opkomst bezig", concludeerde partijleider Jan Marijnissen terwijl de uitslagen van de verkiezingen bekend werden.

Volgens Marijnissen heeft zijn partij zich genesteld bij de grote vier. "En we zijn van plan daar nooit meer weg te gaan." Ondanks de goede resultaten bekende Marijnissen dat hij wel degelijk "peentjes had gezweten".

De lage opkomst baarde de SP-voorman zorgen. "We hebben in november mensen naar de stembus gekregen en als nu weinig mensen kwamen stemmen, zou dat succes wegsmelten."

Bemoedigend

De uitslag van de Provinciale Statenverkiezingen lijkt volgens VVD-leider Mark Rutte "bemoedigend" voor zijn partij.

Volgens Rutte doet de VVD het beter dan vorig jaar november bij de Tweede Kamerverkiezingen. Toen leden de liberalen nog een flink verlies. "We zijn op de weg terug", aldus Rutte woensdagavond.

Trots

Minister Eimert van Middelkoop van de ChristenUnie ziet de winst van zijn partij als een "blijk van waardering voor het durven investeren" in het nieuwe kabinet.

Vertaald naar de gevolgen voor de Eerste Kamer zou de uitslag van woensdag een winst van twee zetels betekenen voor de ChristenUnie in de senaat. De partij heeft er nu nog vier. "Daar ben ik trots op", zei Van Middelkoop, sinds twee weken minister en eerder senator.

GroenLinks

GroenLinks-leider Femke Halsema toonde zich woensdag "gelukkig" met het behoud van de vijf zetels voor haar partij in de Eerste Kamer.

Ze is vooral blij dat de grote winst van de SP niet ten koste is gegaan van GroenLinks. "Daarnaast is links in zijn geheel sterker geworden", zei Halsema.

D66

Marjo de Greef, lijsttrekker van D66 in Overijssel, denkt dat de provinciale verkiezingen voor haar partij iets te vroeg zijn gekomen. De partij keert niet terug in de Staten van Overijssel. "De landelijke tendens is hier ook duidelijk zichtbaar. De partij is na de nederlaag in november aan het opkrabbelen, maar blijkbaar nog niet voldoende."

De Greef had "tegen beter weten in" gehoopt op behoud van in ieder geval een van de twee zetels. "Het is nu tijd om ons verlies te nemen. Over vier jaar verwacht ik dat D66 gewoon weer meedoet, alleen zal ik niet de kar trekken. Ik doe een stap terug."