Meer dan 50 procent van de medewerkers werkt door wanneer het tegenzit blijkt uit onderzoek van Zilveren Kruis. Nog geen 10 procent meldt zich ziek. Durven werknemers zich wel ziek te melden in de Nederlandse organisatiecultuur? Of worden mentale klachten nog altijd niet als verzuimwaardig gezien?

Om keuzes van medewerkers te begrijpen is het belangrijk om te weten waar we vandaan komen. Mirjam Oosterbroek is Consultant Gezond Ondernemen bij Zilveren Kruis. Oosterbroek: "Mentale gezondheid is natuurlijk altijd al een belangrijk thema geweest, maar vroeger kreeg het minder aandacht. Deze mindset is langzaamaan veranderd, omdat organisaties zagen dat er steeds meer mensen uitvielen door mentale problemen."

Vroeger een taboe

Daarnaast was mentale gezondheid vroeger meer een taboe. Oosterbroek: "Als je zei: 'ik ga naar de psycholoog', dan leek het alsof je gek was, want anders ging je daar niet heen. In deze tijd is het meer geaccepteerd dat je hulp kan vragen. Omdat het nu steeds meer aandacht krijgt, komen er ook meer oplossingen. Door het erover te hebben, is voor medewerkers de drempel om hulp te vragen lager geworden."

Verschuiving van de mindset

Uit het onderzoek blijkt ook dat 51,4 procent van de medewerkers mentale problemen niet met zijn of haar leidinggevende bespreekt. Dit kan zowel negatief als positief zijn, volgens Oosterbroek. "Het kan zijn dat iedereen het voor zichzelf houdt, maar het kan ook zijn dat de mindset rondom mentale problemen juist ingebed is in de cultuur. Dat werknemers bijvoorbeeld standaard even een stukje gaan lopen als dit mentaal nodig is. Of een collega bellen. Dan hoef je het niet direct met je leidinggevende te bespreken. Het kan ook zijn dat als je ergens mee zit je het met een collega bespreekt."

Volgens Oosterbroek zijn we in Nederland goed op weg om stappen te maken in de verschuiving van de mindset. "Het lastigste is dat het een gewoonte moet worden om naar mentale problematiek te kijken en erover te praten. De dialoog aangaan over mentale problemen is een hele belangrijke stap, waarbij we soms nog beter mogen vragen: 'hoe gaat het nu écht met je?'."

Vertrouwen en veiligheid

Om de dialoog met elkaar aan te gaan moet er wel een veilige bedrijfscultuur zijn. Oosterbroek: “Hoe gaat een leidinggevende om met een medewerker die niet lekker in z’n vel zit? En durft die medewerker het gesprek te voeren als het nodig is? Heerst er voldoende vertrouwen om met elkaar te praten over mentale problemen?”

De antwoorden op deze vragen haalt Oosterbroek als consultant meestal niet direct uit de vraag van werkgevers. “Werkgevers zeggen vaak: ‘ja, ik wil dat mijn medewerkers mentaal fitter worden.’ Maar dat zegt niet zoveel, dus probeer ik het doelgedrag te concretiseren en te kijken wat er nodig is om dit gedrag te bereiken. Het kan zijn dat door een analyse bij een werkgever blijkt dat emotionele veiligheid een probleem is binnen de organisatie. Dan moet je eerst zorgen dat je medewerkers zich veilig voelen om mentale fitheid te bespreken.”

Ziekmelden

Uit het onderzoek blijkt ook dat 8,5 procent van de medewerkers zich ziek meldt als hij of zij niet meer kan werken als het tegenzit. Mirjam: "Er kunnen verschillende redenen zijn waarom medewerkers besluiten zich ziek te melden. Het kan zijn dat ze niet worden gehoord door hun leidinggevende. Of misschien speelt er iets binnen het team. Het kan ook zijn dat het binnen de cultuur veilig voelt om zich ziek te melden."

Passende oplossing

Net als dat je niet iedere medewerker kunt helpen met eenzelfde oplossing, geldt dit ook voor organisaties. Oosterbroek: “We kijken bij Zilveren Kruis niet alleen naar oplossingen op organisatieniveau, maar we kijken ook waar de behoefte ligt op medewerkerniveau. We zoeken naar een oplossing die bij die organisatie past. Als we verder kijken gaat het misschien juist om een training die een leidinggevende krijgt om de dialoog met zijn medewerkers te kunnen voeren.”

Omgaan met tegenslagen

Jezelf weten te redden als er iets niet gaat zoals je wilt: daar kan Niek van den Adel wel over meepraten na zijn dwarslaesie in 2010. Hij weet hoe je letterlijk en figuurlijk in beweging komt en hoe je kunt omgaan met tegenslagen. Lees of luister de podcast.