De Rechtspraak gaat steeds vaker digitaal te werk. Sinds februari 2022 wordt er gebruik gemaakt van de Digitale Postkamer, een beveiligd digitaal communicatiesysteem voor het versturen vertrouwelijke documenten. Daarnaast wordt er gewerkt aan het webportaal ‘Mijn Rechtspraak.nl’, waar advocaten en burgers in de nabije toekomst onder meer digitaal kunnen procederen.

In 2021 werd in bijna anderhalf miljoen zaken rechtgesproken door rechtbanken, gerechtshoven en de bijzondere gerechtscolleges. Bij al die zaken zijn mensen bij betrokken en een uitspraak van de rechter kan van grote invloed zijn op hun leven. Daarom mogen er geen fouten gemaakt worden, ook niet met nieuwe technologieën. Vandaar dat de digitalisering van de Rechtspraak stapsgewijs, beheerst en zorgvuldig wordt doorgevoerd.

De Rechtspraak staat niet bekend een voorloper te zijn op het gebied van technologische innovatie. Toch is op verschillende fronten de digitalisering al vergevorderd. Zo wordt er in het strafrecht gebruik gemaakt van een systeem om digitaal stukken uit te wisselen, maken rechters in het vreemdelingenrecht gebruik van een digitaal werkdossier en vormt ICT al meer dan twintig jaar het fundament bij veel van het werk dat de rechter verricht.

Rechtspraak timmert aan weg qua digitalisering

Ondertussen werkt de Rechtspraak ook aan digitale toegang voor advocaten, organisaties en burgers via mijn.rechtspraak.nl. Advocaten kunnen nu al bij alle rechtbanken een beslagrekest indienen, zo’n verzoekschrift is de eerste stap om beslag te leggen op bijvoorbeeld een huis of een auto van iemand die geld schuldig is.

De drijvende kracht achter de digitalisering van de Rechtspraak is de Informatievoorzieningsorganisatie van de Rechtspraak, IVO Rechtspraak. Mark van der Werf, applicatieontwikkelaar bij IVO Rechtspraak: “We stellen we hoge eisen aan betrouwbaarheid en veiligheid. Wanneer je werkt met onder meer rechtbankdocumenten, waarin zeer gevoelige informatie over betrokken personen staat, hebben de termen privacy en security een grote betekenis. We spreken er op de werkvloer dagelijks over.”

Digitale Postkamer zorgt voor meer efficiëntie

De Digitale Postkamer is een voorbeeld van hoe de Rechtspraak ICT omarmt. Mark ziet grote voordelen op het gebied van efficiëntie: “Met de Digitale Postkamer delen teamleden een postvak, waarbij ze kunnen zien wat al gelezen is en wie wat oppakt. Dit zorgt voor meer overzicht en dus een snellere behandeling van berichten.” De Rechtspraak behandelt enorm veel verschillende soorten rechtszaken. Elke zaak heeft een uniek karakter, en dat vraagt wat van de ICT’ers in dienst van de Rechtspraak. Mark: "We kunnen de berichten en documenten opslaan per zaakstroom, type recht en rechtbank of gerechtshof. Veel zaken hebben specifieke eisen. Denk bijvoorbeeld aan gevallen waarbij sprake is van een beslaglegging op een auto of bankrekening. In deze situaties is het belangrijk dat medewerkers herkennen dat zij bepaalde berichten met spoed moeten behandelen. Wij zorgen er dan voor dat zij dat kunnen herkennen."