Het aantal leefstijlgerelateerde ziekten neemt de laatste jaren sterk toe. Obesitas en diabetes type 2 zijn voorbeelden van ziektes waarop een verandering van eet- en beweeggedrag veel effect kan hebben. Tegelijkertijd is gezond eten en bewegen in onze moderne leefomgeving niet makkelijk. Hoe kan er een gezonde omgeving worden gecreëerd? En hoe help je mensen om gezonder te leven, te werken en ‘gezonder ziek’ te zijn? Twee experts leggen uit hoe innovatie en preventie hand in hand gaan.

Een groot deel van de leefstijlgerelateerde chronische ziekten wordt mede veroorzaakt door factoren in leefomgeving en gedrag, ziet Marloes van der Klauw, consultant bij de TNO-unit Healthy Living. “Het gaat ons dan zeker ook om het voorkomen van ziekte.” Samen met haar collega Hanneke Molema werkt Marloes aan een oplossing.

“We zijn al een hele tijd bezig met innovaties voor een gezondere leefomgeving en leefstijl, die bijdragen aan ‘gezonder ziek zijn’ en mensen ondersteunen in het maken van gezonde keuzes”, vertelt Hanneke.

Verder kijken dan de zorg

Bij TNO wordt er met partners verder gekeken dan alleen de zorg. “In de zorg richt men zich toch vooral op ziektes en de behandeling daarvan en minder op de oorzaak. Voor een focus op gezondheid en preventie in brede zin, is ook aandacht nodig voor gedragsverandering en omstandigheden als armoede, leefomgeving, mobiliteit en of iemand bijvoorbeeld ’s nachts of overdag werkt”, legt Hanneke uit.

Ook luchtkwaliteit is belangrijk. “In de sommige werkomgevingen wordt daar strak op gelet, maar hoe zit dat thuis? Een huisarts kan in tien minuten tijd niet alles en zaken als luchtkwaliteit in iemands woning bespreken. Maar als je dat niet doet, behandel je alleen het symptoom en neem je niet de oorzaak weg. Hierdoor blijven mensen ziek”, aldus Hanneke

Gezonde leefstijl toegankelijk maken

Beide experts benadrukken dat je – om leefstijlgerelateerde ziektes terug te dringen – de hele samenleving gezonder moet inrichten. “Alles hangt met elkaar samen en alle transities hebben uiteindelijk een relatie tot gezondheid”, vertelt Marloes. Daarbij hebben alle maatschappelijke opgaven, zoals bijvoorbeeld het energie- of duurzaamheidsvraagstuk, maar ook ontgroening en verstedelijking vooral invloed op de meest kwetsbare groepen.

“Dat heeft zijn weerslag op hun gezondheid en gedrag. We moeten zorgen dat een gezonde leefstijl en leefomgeving ook toegankelijk zijn voor de groeiende groep kwetsbare mensen. Hiervoor moeten we begrijpen wat behoeften, kansen en (on)mogelijkheden zijn voor mensen.''

Dit is een veelomvattende opgave, waarin veel partijen (van overheid tot bedrijf tot burger) de handen ineen moeten slaan. “Dat maakt TNO als organisatie uiterst geschikt om deze transitie te sturen. In onze systeemaanpak betrekken we veel externe organisaties,” zegt Hanneke. “Zo weet ook de overheid ons op dit onderwerp ook steeds vaker te vinden.”

Het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS) heeft aan TNO gevraagd om samen met partners te verkennen hoe leefstijl de komende jaren in de zorg kan worden geïmplementeerd.

De rol van technologie

De afgelopen jaren zijn gezondheidsverschillen in Nederland alleen maar groter geworden, dus er is meer dan genoeg te doen, stelt Marloes. TNO hoopt over twee tot drie jaar beter zicht te hebben op de relatie tussen mens, gedrag én omgeving en zo chronische ziekten te kunnen verklaren en terugdringen.

Technologie speelt daarin een belangrijke rol. “Je kunt dan denken aan slimme sensoren die helpen om gezondheid in lichaam en leefomgeving te meten, maar ook aan digitale technieken die data uit verschillende bronnen kunnen combineren en met respect voor privacy, mensen kunnen ondersteunen met hun gezondheid.”

Een impactvolle missie

Wat betekent dit voor 2030? Volgens Peter van Dijken, managing director van TNO Healthy Living, heeft het een geweldige impact als we het aantal leefstijlgerelateerde ziektes kunnen halveren.

Naast het voorkomen van menselijk leed leidt het halveren van leefstijlgerelateerde ziektes tot minder uitgaven in de zorg. “Belangrijker nog is dat mensen gezonder leven, wat ze beter inzetbaar maakt voor de maatschappij. Dat is essentieel voor iemands zingeving”, legt Peter uit.

“Omdat de arbeidsmarkt door de vergrijzing nog steeds krap zal zijn, willen we dat iedereen kan blijven meedoen. Dit is belangrijk, zeker als we van de grote transities een succes willen maken.”

Ook werken aan de toekomst?

TNO is altijd op zoek naar mensen die grenzen durven te verleggen en durven te dromen over een toekomst waarin het aantal leefstijlgerelateerde ziektes gehalveerd is.

De organisatie zoekt slimmeriken en alleskunners die in staat zijn om de wetenschap toepasbaar te maken en die alle vernieuwende technologische ontwikkelingen kunnen inzetten om de wereld gezonder te maken.

Lijkt dit je wel wat? Dan is dit het moment om jouw talent en jouw ambitie in te zetten bij TNO. Kom werken bij TNO en maak het verschil.

TNO - Leefstijl
1
TNO - Leefstijl