Iedere burger zou zelf controle moeten hebben over zijn of haar gezondheidsdata. Daarvoor pleit onderzoeksorganisatie TNO. "Het is de enige manier om datalekken te voorkomen en we zouden er ook nog eens veel gezonder van kunnen worden", vertelt Peter van Dijken, directeur van de unit Gezond leven.

Datalekken zijn aan de orde van de dag. Bedrijven en overheden slagen er lang niet altijd in om zorgvuldig met de informatie die wij hen toevertrouwen om te gaan. "Als die informatie gaat over jouw gezondheid is dat echt ernstig", zegt Van Dijken. "Het is een bijzonder kostbaar bezit, in alle opzichten."

In de podcast 'Meer data, minder dokter' wordt hier samen met TNO-experts dieper op ingegaan. Ook krijg je een kijkje in de toekomst: worden we straks zo goed in de gaten gehouden door onze smarthwatch en telefoon dat we elke kwaal kunnen voorkomen?

Stress te koop

Dat onze data kostbaar is, weten bedrijven als Google en Facebook als geen ander. Met de informatie die zij over ons verzamelen, geven ze andere bedrijven de mogelijkheid om steeds gerichter te adverteren. Data over onze gezondheid is daarvoor bij uitstek geschikt.

"Een advertentie voor fietshelmen in een wielren-app is het probleem niet", zegt van Dijken. "Een meditatie-app die informatie over jouw stresslevels verkoopt wel. Dat is écht hele persoonlijke informatie. Gezondheidsdata moet ten goede komen aan je gezondheid, niet aan advertentie-inkomsten."

Slim data combineren

Dat apps en data mensen kunnen helpen om gezonder te leven, staat wat TNO betreft niet ter discussie. Volgens de onderzoeksorganisatie staan we zelfs nog maar aan het begin. "Dat we zo precies kunnen bijhouden hoe we slapen, hoe we ons voelen en hoeveel we bewegen is fantastisch", zegt van Dijken. "Nu is het zaak om die data te combineren."

"Pas als je dat doet, kun je verbanden gaan leggen. Een app die vaststelt dat iemand steeds minder goed slaapt, zegt op zich nog niets. Maar als je tegelijkertijd vaststelt dat iemand minder beweegt én steeds langer naar schermpjes tuurt, krijg je een veel completer beeld."

Meer data, minder dokter

Hoe completer het beeld is dat apps kunnen geven, des te makkelijker het wordt om problemen vóór te zijn, denkt TNO. "Als we data kunnen combineren, kunnen we mensen al vroeg waarschuwen als het de verkeerde kant op gaat met hun gezondheid. Maar omdat de informatie nu nog verspreid is over allerlei verschillende apps, lukt dat nu niet."

Dit probleem kan volgens TNO maar op één manier worden opgelost. "Iedereen zou zelf eigenaar moeten worden van alle data. Die van de apps, maar ook die uit ons patiëntendossier van de overheid. Bij TNO hebben we technologie ontwikkeld waarmee dat 100 procent veilig kan."

Jij bepaalt én wordt betaald

Met de technologie van TNO kunnen mensen zelf bepalen wie toegang heeft tot welke data. Zo heb je echte controle dus. "Je kunt er bijvoorbeeld je fysiotherapeut mee machtigen om tijdelijk specifieke informatie over een oude botbreuk in te zien. En als je bij de huisarts bent, dan kun je in één keer dat complete beeld geven: van je slaapritme tot je schermtijd."

Dat complete beeld is niet alleen waardevol voor individuen, maar ook nog steeds voor bedrijven. "Met de gebundelde data van mensen uit een bepaalde patiëntengroep kunnen farmaceuten bijvoorbeeld veel betere keuzes maken in de ontwikkeling van medicijnen. En als mensen uit die groepen hun data beschikbaar willen stellen voor onderzoek, zou daar zomaar een vergoeding tegenover kunnen staan. Zo verdienen mensen zelf aan hun data én worden we gezonder."

Benieuwd naar de ontwikkelingen rondom gezondheidsdata van de toekomst? Ontdek hier meer over de innovaties van TNO op het gebied van betrouwbare gezondheidsinnovaties en zie het voor je.