Vandaag de dag rijden de meeste mensen nog in auto’s zonder zelfrijdende functies, waarin de bestuurder de verantwoordelijkheid heeft over alle taken die bij het rijden komen kijken. Aan de andere kant staat de auto die honderd procent zelfrijdend is en waarin je niets meer hoeft te doen en een boekje kunt gaan lezen. Wanneer kun je deze auto’s op de weg verwachten?

Waar autofabrikanten je soms doen geloven dat je het stuur al bijna kunt loslaten, pleit onderzoeksorganisatie TNO voor realisme en zorgvuldigheid: "De 100 procent zelfrijdende auto is nog ver weg."

Marieke Martens (hoogleraar Automated Driving en Human Interaction en wetenschappelijk directeur bij TNO) legt uit: "Beloftes die je hoort zijn vaak gehypet door autofabrikanten met commerciële belangen. Ik verwacht de volledig zelfrijdende auto's met bijpassende infrastructuur bij wijze van spreken pas in 2080. Daarmee wil ik vooral zeggen dat het nog heel lang kan duren voordat we slimme voertuigen hebben die niet alleen zelfrijdend zijn, maar ook echt veiliger en comfortabeler zijn."

Lezen op de snelweg

De reden dat het zo lang duurt? Martens: "Er is nog ontzettend veel onderzoek nodig. Ten eerste naar de menselijke factor. Wat weet je bijvoorbeeld van de bestuurder, wat verlang je van hem of haar en hoe pas je dat toe bij het ontwerp van zelfrijdende auto’s?"

Om dergelijke vragen te beantwoorden, doet TNO onderzoek op de weg en in simulatoren. "Een bestuurder die een boek leest op de openbare weg met hoge snelheden mogen we (nog) niet op de weg testen. Dan halen we of een trucje uit door te doen alsof iemand in een zelfrijdend voertuig rijdt, terwijl een ander het voertuig bestuurt. Of we gebruiken de simulator."

Het klassieke dilemma

Er is dus nog veel onderzoek nodig, maar er wordt op dit moment ook al veel gediscussieerd over verschillende dilemma’s. Zoals het klassieke dilemma: Als je geen andere keuze hebt, rijd je dan jezelf tegen een boom of rijd je voetgangers omver?

Martens geeft aan dat zulke vragen juist afleiden van waar het werkelijk over moet gaan. "Het zou over de verkeersveiligheid moeten gaan. Juist slimme voertuigen hebben meer informatie dan de mens, bijvoorbeeld over andere slimme voertuigen en diverse communicatiesystemen en -netwerken, waardoor je ongevallen kunt voorkomen of de ernst kunst verminderen. Risico’s minimaliseren, daar gaat het om."

"Het is bijvoorbeeld veel interessanter om te discussiëren over: Mag zo’n auto een verkeersregel overtreden als dat veiliger is? En wie is er dan aansprakelijk? Dit soort vragen heb ik in een expertgroep voor de Europese Commissie onderzocht."

Benieuwd wanneer je het stuur uit handen kunt geven? Lees dan verder op de website van TNO en zie het voor je.