Dit artikel is afkomstig uit Quest. Dat ze kunnen ontsteken, dat weten we vaak nog net over de bijholtes van onze neus. Maar waar dient dit onzichtbare gangenstelsel in ons gezicht voor?

Dacht je dat de bijholtes alleen in je voorhoofd zaten? Dan ken je nog niet de helft van dit wonderlijke gatencomplex. Waar dit geheel voor dient, is nog niet echt duidelijk. Want weinig lichaamsonderdelen zijn zo onbekend als onze neusbijholtes.

Achter de neus

Misschien gaat dat wel zo blijven ook. 'In de literatuur is er nog debat over de mogelijke functie', is het enige dat Wikipedia meldt over het nut van de bijholtes. Dat is op zich niet gelogen, bevestigt KNO-arts Rienk Hoven (Amsterdam UMC), die in de neus en bijholten gespecialiseerd is. "De geleerden zijn het nog niet helemaal over eens over de functie. De discussie is nog altijd gaande, met nieuwe theorieën en bewijzen die aangevoerd worden."

Weten we echt niets meer dan dat de bijholtes af en toe ontsteken? Zo erg is het gelukkig ook weer niet. Hoven: "Als je de neus eraf zou halen, dan loopt de neusholte vrij recht naar achteren. Een wattenstaafje van de coronatest gaat meer naar achteren dan naar boven. In die richting bevindt zich ook het gebied waar de meeste neusbijholtes op uitkomen."

De bijholtes zitten verspreid over je gezicht, maar staan allemaal in contact met je neus. "Er is een soort gangensysteem waardoor elke bijholte met de neusholte verbonden is. Die openingen naar de neusholte zijn maar een paar millimeter groot."

“De neus verwarmt en bevochtigt ingeademde lucht om die te prepareren voor de longen”

Er zijn in totaal acht holtes, vier stuks aan elke kant. De holtes in het voorhoofd en boven de bovenkaken zijn nog redelijk bekend. Op ooghoogte vind je daarnaast de kleinere zeefbeenholtes, aan beide zijdes van de neus. En diep verscholen in de schedel liggen de wiggenbeensholtes, verstopt tussen neusholte en hersenen.

Waar dienen ze voor?

Hoven: "De neus verwarmt en bevochtigt ingeademde lucht om die te prepareren voor de longen." In de neus zitten slijmvliezen die zo’n luchtbehandeling mogelijk maken, waarbij meteen bacteriën, virussen en andere viezigheid eruit gevist worden.

De neus is dus ook een barrière voor ziekmakers, wat door de neus ademen verstandig maakt. Maar het benodigde slijm komt niet alleen uit de neus. Een deel komt vanuit de bijholtes, die ook bedekt zijn met slijmvlies. De bijholtes helpen dus bij de slijmproductie.

"De laatste twintig jaar wordt onderzoek gedaan naar de aanmaak van stikstofoxide in de neusbijholtes. Stikstofoxide lijkt te helpen om de lucht nog beter te prepareren voor de longen."

De neusholtes vormen dus een onderdeel van de ‘wasstraat’ die lucht opschoont voordat het naar je kwetsbare longen gaat. Dat de bijholtes nog weleens willen ontsteken, bewijst precies dat: doordat ze bij de poort ziekmakers bestrijden, zijn ze zelf soms de sigaar.