Dit artikel is afkomstig uit het tijdschrift Quest. Ontzettend vervelend, dat inkakmoment na de lunch. Waar komt die dip vandaan?

Er gaan veel verhalen rond over de oorzaak van de afterdinner- of -lunchdip. Zo zou het komen door veranderingen in de bloedsuikerspiegel, of doordat er te weinig bloed naar je hersenen gaat tijdens het verteren van een stevige maaltijd. Maar welke theorieën zijn waar? Waarom word je zo moe na het eten? En is er iets wat je kunt doen om het te voorkomen?

Feit of fabel?

"Het is lastig om keihard aan te geven wat de oorzaak van de dip is", zegt Sander Kersten, hoogleraar voedingswetenschappen van de Wageningen Universiteit. "Veel van de bestaande theorieën zijn ook weer ontkracht." Neem bijvoorbeeld het idee dat er na een maaltijd veel bloed naar de maag gaat, waardoor er niet genoeg bloed zou overblijven voor de hersenen. Kersten: "Er gaat inderdaad meer bloed naar je maag-darmkanaal, maar je lichaam zorgt ervoor dat er continu evenveel bloed naar de hersenen stroomt." Het brein heeft dus helemaal geen last van een tekort aan bloed.

Ander idee: een lage bloedsuikerspiegel na het eten zou ervoor zorgen dat je moe wordt. "Dat is ook een broodje aap. Het klopt dat je bloedsuikerspiegel na een maaltijd eerst omhooggaat en daarna weer daalt. Maar tegen de tijd dat die weer laag is, is het vier of vijf uur 's middags."

Klokje rond

De meest waarschijnlijke oorzaak van de afterdinnerdip is de biologische klok. "Door de dag heen doorloop je allerlei fasen", legt Kersten uit. "Je alertheid, bloeddruk, hartslag, bloedsuikerspiegel, temperatuur, hersenfunctie en je stofwisseling: alles heeft een ritme." Zo is je lichaamstemperatuur het hoogst aan het eind van de middag en zijn bepaalde hormoonspiegels het hoogst in de ochtend.

"Bij de meeste mensen zien we een dal in de alertheid rond een uur of twee ’s middags. Dat valt toevallig vaak samen met de periode na de lunch. Het is een natuurlijk ritme, dat ook los van de maaltijd optreedt." Dit dal in je alertheid heb je omdat je lichaam switcht van zenuwstelsel-stand.

Twee soorten standen

Je hebt er twee: een die werkt als je actief bent of stress hebt en een die je gebruikt in rust. Kersten: "Rond een uur of twee zorgt je biologische klok ervoor dat de stand die je tijdens rust gebruikt, de overhand heeft." Dat kan ervoor zorgen dat je je relaxed of slaperig voelt.

Heeft je maaltijd dan helemaal geen effect op de dip?

"Het is een wisselwerking", zegt Kersten. "Je hebt van nature een klok, maar die kun je ook bijstellen. Je biologische klok stelt zich namelijk ook in aan de hand van wanneer je eet."

Hetzelfde gebeurt als je een jetlag hebt. Je lichaam heeft een natuurlijk ritme en wanneer dat niet overeenkomt met het ritme van de buitenwereld, raak je in de war. Maar als je een tijdje in dat ritme zit, past je biologische klok zich daarop aan. Kersten: "Als je een keer de lunch zou overslaan, zou je dip minder erg zijn."

Afterdinnerdip voorkomen

Als je veel last hebt van de afterdinnerdip, is dat vervelend. Kersten heeft een aantal tips: "Misschien helpt het om wat minder te eten. Of neem maatregelen die de dip minder erg kunnen maken. Als je bijvoorbeeld alleen maar naar iemand hoeft te luisteren, val je weg. Als er wat van je wordt verwacht, dan ben je juist in een toestand van paraatheid."

Vraag dus aan je saaie collega of hij de cijfers op een ander moment zou willen opdreunen en ga in plaats daarvan een rondje lopen, of doe eens actief mee tijdens de vergadering. Zo voorkom je dat je voor de neus van al je collega's in slaap kukelt.