Op 17 maart gaat heel Nederland naar de stembus voor de Tweede Kamerverkiezingen. En kan er gestemd worden voor welke partijen de komende vier jaar het land gaan leiden en het beleid gaan bepalen. Een belangrijke keuze dus.

Nederland is een democratie, waarin middels stemmen iedereen kan meebeslissen over de koers van het land. Daarom is het ook belangrijk dat er zo veel mogelijk mensen gaan stemmen. Startpagina.nl helpt je een handje, door antwoord te geven op veel gestelde vragen over de komende verkiezingen.

Hoe maak je een doordachte keuze?

Komende verkiezingen staan er maar liefst een recordaantal van 37 partijen op de kieslijst. Maar hoe kom je tot een weloverwogen keuze? Het belangrijkste is om goed uit te zoeken waar de verschillende partijen voor staan en wat hun meest vooraanstaande partijpunten zijn. Dit kan door het lezen van alle partijprogramma’s, maar dat kost natuurlijk een hoop tijd.

Een goed alternatief is een stemwijzer, waarin aan de hand van een aantal vragen wordt bepaald welke onderwerpen voor jou van belang zijn. Een aantal bekende vind je op Startpagina.nl. Het kan handig zijn meerdere stemwijzers in te vullen, want ze richten zich niet allemaal op dezelfde onderwerpen.

Links of rechts?

In Nederland worden de politieke stromingen vaak opgedeeld in zogenaamd links en rechts. Als aanvulling hierop worden de termen progressief en conservatief gebruikt.

Maar wat houdt dit eigenlijk in? De links-rechts verdeling zegt meestal iets over thema's als zorg, economie en belastingen. Linkse partijen pleiten over het algemeen voor een meer gelijke welvaartsverdeling en een grotere rol van de staat, terwijl rechtse partijen het belang van individuele verantwoordelijkheid en de vrije markt benadrukken.

Bij de progressief-conservatief indeling kijkt men meer naar maatschappelijke thema's zoals migratie, klimaat of Europese samenwerking. Progressieve partijen zijn overwegend voor internationale samenwerking, een stevige aanpak van de gevolgen van klimaatverandering en staan open voor de komst van migranten.

Conservatieve partijen daarentegen pleiten eerder voor het belang van de nationale staat en staan minder welwillend tegenover de komst van migranten. Weten waarin je zelf valt binnen het spectrum van rechts-links en progressief-conservatief kan helpen bij het vinden van een partij die bij jou en jouw opvattingen en principes past.

Voorkeursstemmen

Stemmen gaat via een stembiljet. Hierop staan alle deelnemende partijen, en de personen die zich voor die partij verkiesbaar hebben gesteld. Je stemt altijd op één persoon (en daarmee automatisch voor de partij waar diegene voor staat).

Je mag zelf weten op welk nummer van de kieslijst je stemt. Wanneer je niet op de nummer één van de kandidatenlijst stemt, heet dit een voorkeursstem. Dit wordt vaak gedaan, bijvoorbeeld door mensen die bij voorkeur op een vrouw stemmen, maar kiezen voor een partij met een man als lijsttrekker.

Gegeven het aantal zetels dat een partij behaald, kunnen voorkeurstemmen beïnvloeden aan welke kandidaten deze zetels worden toegewezen. Zo kan iemand met een lagere positie op de kieslijst toch in de Tweede Kamer komen, als degene genoeg voorkeurstemmen krijgt. Geen zorgen: ook als de door jou gekozen kandidaat niet in de Kamer komt, is je stem voor die partij altijd geldig.

Stemmen in coronatijd

Woensdag 17 maart gaat heel Nederland naar het stemhokje. Uiterlijk 14 dagen voor de verkiezingsdag krijg je een zogenaamde stempas thuisgestuurd. Deze laat je samen met een geldig identiteitsbewijs zien bij het stembureau wanneer je gaat stemmen. Daarnaast ontvang uiterlijk vier dagen voor de stemming de kandidatenlijst en de adressen en openingstijden van stemlokalen bij jou in de buurt.

Vanwege het coronavirus verloopt het stemproces dit jaar wat anders dan normaal, om het risico op besmettingen zo klein mogelijk te houden. Zo zal er gezorgd worden dat in de stemlokalen altijd anderhalve meter afstand gehouden kan worden, zijn mondkapjes in het stemlokaal verplicht en worden hokjes, potloden en tafels regelmatig gereinigd.

Voor kiezers van 70 jaar of ouder is het bovendien mogelijk per post te stemmen, zodat zij niet naar het stemlokaal hoeven. Sommige gemeenten kijken of het mogelijk is de stemlokalen op 15 en 16 maart al te openen voor mensen uit de risicogroep. Bovendien is het mogelijk iemand anders voor je te laten stemmen via een volmacht. Zo wordt gezorgd dat iedereen die dat wil zijn stem uit kan brengen, veilig en eerlijk.

Meer weten over de aankomende verkiezingen? Kijk dan op Startpagina.nl.