Jongeren die nu afstuderen, ervaren naar verwachting nog jarenlang de gevolgen van de coronacrisis. Ze vinden minder makkelijk een baan en de salarissen liggen vaak lager dan voor de crisis. Dit zeggen onderzoekers van het Centraal Planbureau.

Ook arbeidseconome Anne Gielen van de Erasmus Universiteit Rotterdam ziet de arbeidspositie van jongeren verschuiven en trekt aan de bel. "Mijn advies aan jongeren is om nu zelf in actie te komen, zodat ze aantrekkelijk blijven voor werkgevers."

Flexibele contracten

Veel jongeren zitten sinds het begin van de coronacrisis thuis. Dit heeft onder meer te maken met het soort contract waar ze onder werken, aldus Gielen. "Je ziet dat jongeren voornamelijk tijdelijke functies of een flexcontract krijgen aangeboden. Wanneer er een crisis ontstaat, zijn dit de banen die als eerste verloren gaan. Hierdoor zijn jongeren erg kwetsbaar in de arbeidsmarkt."

De kwetsbaarheid van jongeren uit zich nu al in concrete problemen. De landelijke Studentenvakbond (LSVb) en jongerenvakbond FNV Young and United ontvangen dagelijks zo’n honderd meldingen van jongeren die geldzorgen hebben door de coronacrisis. En uit een enquête van het NIBUD blijkt dat een op de drie jongeren de afgelopen maand moest rondkomen met minder geld.

Minder baankeuze

Niet alleen de contracten zorgen voor een wankelende financiële positie van jongeren. Ook is het aantal beschikbare functies tijdens een crisis schaars, waardoor jongeren minder baankeuze hebben dan voorheen. Dit heeft grote gevolgen voor de toekomst, vertelt Gielen.

"Als je nu de arbeidsmarkt opkomt, is het nog maar de vraag of je een baan vindt die past binnen jouw specialisme. Sommigen kunnen kiezen voor een functie binnen een ander vakgebied, maar er zijn er ook genoeg die überhaupt geen baan kunnen vinden."

In beide gevallen lopen jongeren een achterstand op, zowel in werkervaring als salaris. "Wat je bij eerdere crises zag, is dat jongeren nog jarenlang op een lager loonniveau zaten als gevolg van de moeilijke start op de arbeidsmarkt."

Dit trekt dit na verloop van tijd meestal weer bij. "Als het beter gaat met de economie, vinden jongeren vaak snel weer werk of ze stappen over naar een functie die beter betaalt. Hierdoor is na een periode van tien jaar geen sprake meer van een achterstand in het loonniveau ten opzichte van jongeren die in betere economische tijden zijn begonnen met werken."

Gielen vervolgt: "Natuurlijk hangt dit wel af van de ernst van de crisis, dus of het nu ook zo is moeten we nog afwachten."

Bruikbare tips

Voor jongeren die momenteel naar een baan zoeken, heeft Gielen een aantal bruikbare tips. "Zorg ervoor dat je actief blijft in de arbeidsmarkt", vertelt ze.

"Ga bijvoorbeeld aan de slag in een ander soort functie, die misschien niet direct aansluit op je studie maar wel goed staat op je cv. Of doe tijdelijk even vrijwilligerswerk. Op die manier sta je niet stil, waardoor je aantrekkelijk blijft voor werkgevers."

Ook ziet Gielen de coronacrisis als een kans om je waarde te verhogen. "Er zijn tal van cursussen beschikbaar waarmee je nieuwe skills kan opdoen. Hierdoor stijgt je waarde en ben jij net degene die eerder wordt uitgenodigd voor een sollicitatiegesprek."

Vragen aan de wetenschap

Wat zijn de gevolgen van de coronacrisis voor het loon, de schuld en vermogenspositie van jongeren? Die vraag kreeg de Nationale Wetenschapsagenda (NWA) voorgelegd door Coalitie-Y, een samenwerkingsverband van verschillende jongerenorganisaties.

De NWA zoekt het antwoord naar vragen aan de wetenschap door ze voor te leggen aan onderzoekers. Benieuwd naar de andere vragen die aan de NWA zijn gesteld? Kijk op de website.

Praat mee tijdens de live-sessie

De maand september staat bij de NWA in het teken van de coronacrisis en de gevolgen voor jongeren en de economie. Daarom organiseert NWA live-sessies waarin je vragen kunt stellen aan wetenschappers.

Op woensdag 16 september om 20.00 uur is er een vraagsessie via Facebook over de vraag: Wie betaalt de rekening van de coronacrisis? En op donderdag 24 september om 16.00 uur is er een live-sessie via Instagram over hoe jongeren betrokken kunnen worden bij politieke issues.