Hoe maak je heftige onderwerpen als racisme, het coronavirus en terrorisme bespreekbaar? Hoogleraar Beatrice de Graaf en onderzoeker Nikki Sterkenburg geloven dat zowel kinderen als volwassenen baat hebben bij een historisch perspectief, ook tijdens deze crisis.

Zo startte de Graaf in 2018 met TerInfo, een online platform om terrorisme en politiek geweld bespreekbaar te maken in het primair en voortgezet onderwijs en het mbo.

"In onze lesplannen, werkvormen en workshops voor scholieren en leerkrachten leggen we de nadruk op de geschiedenis van terrorisme", legt De Graaf uit. "We willen leerlingen bewust maken dat terrorisme een verschijnsel is dat al langer speelt, dat het niet enkel uit religieuze hoek komt en dat het komt en gaat in golven."

Heftige incidenten

TerInfo werkt inmiddels samen met ruim tachtig scholen. Projectleider Sterkenburg: "Uit Amerikaans onderzoek rond 9/11 weten we dat kinderen en jongeren heftige incidenten beter een plaats kunnen geven als ze deze kunnen inbedden in een historisch kader: 'Terroristische aanslagen en pandemieën zijn eerder voorgekomen en kijk hoe de samenleving er toen mee om ging.'"

"Dat kun je ook persoonlijk maken", vult De Graaf aan. "Hoe ziet de eigen familiegeschiedenis er bijvoorbeeld uit? Veel jongeren weten te vertellen dat hun grootouders in de jaren zestig en zeventig ook een heftige grieppandemie hebben meegemaakt."

"Of ze kennen iemand die in de buurt was van de aanslagen in Parijs. Door te beginnen bij eigen ervaringen of emoties en daar vervolgens een groter collectief kader omheen te zetten, vind je een 'common ground' om met een groep over heftige gebeurtenissen te praten."

Momenten van shock

De aanslag na het concert van Ariana Grande in Manchester in 2017 en de huidige coronacrisis zijn voorbeelden van recente gebeurtenissen met veel impact. "Het bieden van historische kennis helpt bij het in perspectief plaatsen van zulke urgente momenten van shock", aldus Sterkenburg.

"Zo kunnen jongeren betekenis geven aan hun persoonlijke ervaring, en dat wat ze zelf hebben gezien of meegemaakt in een historische tijdlijn plaatsen."

Lang niet alle basisschoolkinderen weten wat 9/11 is en veel brugklassers hebben nog nooit van Charlie Hebdo of Anders Breivik gehoord. "Tegelijkertijd is dit wel de generatie die opgroeit in het volle besef dat terroristische aanslagen altijd mogelijk zijn", zegt De Graaf.

"Aanslagen en pandemieën zijn 'outliers': afwijkende en unieke gebeurtenissen in de geschiedenis. Die leiden vaak tot heftige reacties en onzekerheid. Uit onderzoek blijkt dat gevoelens van angst minder worden als mensen zich bewust zijn van de geschiedenis."

Stel je vraag over crisissituaties van vroeger en nu

Waar maak jij je zorgen om tijdens de coronacrisis of juist straks na de crisis? Premier Rutte riep enkele weken geleden de 'volwassenen van de toekomst' op om met ideeën te komen over hoe we met en na corona verder moeten.

Dit is een oproep waar de NWA invulling aan wil geven. Jongeren van 14 tot 18 jaar kunnen onderzoeksvragen op vijf verschillende thema's indienen. Per thema wordt de interessantste onderzoeksvraag onderzocht.

Wordt jouw vraag uitgekozen, dan mag je die toelichten in een live-talkshow op 8 juli. Wat zou jij Beatrice de Graaf en Nikki Sterkenburg willen vragen over jouw zorgen? Stel snel je vraag hier.

Meer artikelen lezen van de Nationale Wetenschapsagenda? Bekijk ze hier.