Miljoenen Nederlanders kampen met stress. Soms leidt dit tot overspannenheid of zelfs een burn-out. Wat is er aan te doen? Kan een zogenaamde ‘eCoach’ je helpen stress te bestrijden? Vooral in deze tijden? Een Nederlands onderzoeksteam denkt van wel.

De meest recente cijfers van TNO liegen er niet om: in 2018 had 16,4 procent van de mannen en 18,1 procent van de vrouwen enkele keren per maand burn-outklachten.

Slechts een fractie daarvan ontwikkelt ook echt een burn-out, maar 35,3 procent van de werknemers noemde stress wel als de belangrijkste oorzaak van verzuim. Veelvoorkomende verschijnselen zijn vermoeidheid, gespannenheid en prikkelbaarheid. Wil je meer weten over de wetenschap achter stress? Lees hier dan verder.

Flinke klap

De ernst en omvang van het probleem inspireerde een onderzoeksteam van de Hanzehogeschool Groningen en de Universiteit Twente tot de ontwikkeling van een eCoach-app die werknemers moet ondersteunen bij het signaleren en bestrijden van stressklachten. “Stress is voor werknemers een groot probleem”, zegt Hilbrand Oldenhuis, lector Personalised Digital Health aan de Hanzehogeschool Groningen.

“Over het algemeen wordt er pas ingegrepen als mensen uitvallen. De vraag die werknemers én leidinggevenden vaak stellen is: had er niet al veel eerder wat aan gedaan kunnen worden?” Met die vraag zijn Oldenhuis en zijn collega’s aan de slag gegaan. Zodat persoonlijk leed en hoge verzuimkosten aan de kant van de werkgever - in totaal bijna 3 miljard euro per jaar - in de toekomst voorkomen kunnen worden.

Zelf stress meten

Maar hoe werkt de eCoach precies? Het idee is simpel: werknemers meten zelf hun stressniveau met behulp van reeds beschikbare technologie, bijvoorbeeld een armbandje met hartslagmeter.

“Als je stress ervaart, gaat je hartslag omhoog”, legt Oldenhuis uit. “Onze eCoach-app verzamelt die gegevens om de gebruiker meteen, zonder tussenkomst van een menselijke coach, gepersonaliseerde suggesties te doen waarmee ze de stress te lijf kunnen gaan.”

Je speelt zelf een belangrijke rol

“Maar de eCoach is geen wondermiddel dat werkstress als sneeuw voor de zon laat verdwijnen. Het bestrijden van stress vereist een actieve houding van de gebruiker. Je speelt zelf een belangrijke rol in het verzamelen van gegevens."

"Bijvoorbeeld door een paar keer per dag korte vragen te beantwoorden die inzicht geven in wanneer je stress ervaart. Misschien blijkt dat een bepaald teamoverleg een vaste veroorzaker van stress is. De eCoach reikt dan verschillende manieren aan om daarmee om te gaan.”

Finetuning

De ontwikkeling van de eCoach is in een vergevorderd stadium. De tool is al getest op de werkvloer, nu gaat het om de finetuning. “Iedere werknemer is anders. De één is er enorm bij geholpen, bij de ander zal de technologie alleen maar tot meer stress leiden.”

De eCoach is volgens Oldenhuis vooral van nut bij milde stressverschijnselen. Zitten werknemers al tegen overspannenheid of een burn-out aan, dan moeten er andere maatregelen genomen worden.

Het onderzoeksproject heeft ook veel vervolgvragen opgeleverd, zegt Oldenhuis. “Welke impact hebben doorzeurende werkprocessen bijvoorbeeld die niet direct voor een verhoogd stressniveau zorgen, maar wel een behoorlijke aanslag kunnen zijn voor de werknemer? Dat zijn vraagstukken die we in de praktijk moeten onderzoeken.”

Zichtbare impact

Op de vraag wanneer de eCoach op de markt komt, moet Oldenhuis het antwoord schuldig blijven. “Met dit soort projecten heb je uiteindelijk altijd een samenwerking nodig met een commerciële partij die het idee wil vermarkten. Het zou mooi zijn als de eCoach binnen een paar jaar ingeburgerd is.”

“Met ons praktijkgerichte onderzoek is het belangrijk om fundamentele kennisvragen te beantwoorden, maar het gaat ons ook om de zichtbare impact in de praktijk. Ik hoop dat dit soort technologieën ons uiteindelijk helpt om het urgente probleem van stress onder werknemers ietwat op te lossen.”

Nationale Wetenschapsagenda

Meer weten over de wetenschap achter stress? Kijk hier op de website van de Nationale Wetenschapsagenda.