Elk half jaar kondigen energiebedrijven aan dat zij de energietarieven gaan verlagen. De energierekening zou daardoor met enkele tientjes omlaag gaan. Dit klopt maar gedeeltelijk, want op de totale energierekening merkt de consument nauwelijks iets van de tariefsverlagingen. Dit komt voornamelijk door hogere belastingen op energie en door hogere vastrechtkosten.

De belastingen op energie bestaan uit vier onderdelen: energiebelasting, heffingskorting, opslag duurzame energie (ODE) en de BTW. Het percentage van al deze belastingen was in 2009 nog 32 procent, in 2012 36 procent en nu is het al 40 procent. Voor een gemiddeld huishouden is het belastingdeel daardoor met 130 euro gestegen.

Vastrechtkosten flink gestegen
Consumenten betalen voor de levering van energie niet alleen de kosten voor stroom en gas, maar ook vastrechtkosten. Dit is een vast bedrag voor de aansluiting op het elektriciteitsnet en is vergelijkbaar met een abonnement. De vastrechtkosten zijn de laatste jaren flink gestegen. Gemiddeld bedroegen die in 2009 55 euro en in 2014 90 euro. Het voordeel van de daling van de stroom- en gastarieven wordt dus voor een deel teniet gedaan door de stijging van de vastrechtkosten.

Hoge tarieven, laag vastrecht
Over het algemeen hebben de contracten met lage tarieven hoge vastrechtkosten en andersom. Opvallend is dat de grootste leveranciers (Essent, Nuon en Eneco) relatief lage vastrechtkosten rekenen en hogere tarieven, in tegenstelling tot de 'nieuwkomers' op de energiemarkt. Kleine verbruikers betalen bij contracten met een hoog vastrecht relatief veel, omdat de vastrechtkosten los staan van het verbruik. Zij zijn dus meestal goedkoper uit met een contract met een laag vastrecht. Een veelgebruiker is over het algemeen goedkoper uit met lage tarieven.

Overstappen kan geld opleveren
Een verhoging van de totale energierekening is te voorkomen, door over te stappen en te kiezen voor lagere tarieven en vastrechtkosten. De Consumentenbond adviseert consumenten daarom elk jaar naar hun energiecontract te kijken en prijzen - ook de vastrechtkosten - te vergelijken met andere aanbieders. De Energievergelijker van de Consumentenbond berekent voor leden én niet-leden of een overstap naar een andere energieleverancier de moeite loont. Hij vergelijkt aanbieders niet alleen op prijs, maar ook op klantvriendelijkheid en duurzaamheid. Overstappen kan een besparing tot maar liefst 450 euro opleveren, berekende de Autoriteit Consument & Markt onlangs. Overstappen via een vergelijker of collectief levert vaak het grootste voordeel op, omdat energieleveranciers dan hoge kortingen bieden aan nieuwe klanten.

Ga naar consumentenbond.nl/bespaar (voor leden en niet-leden).