Ieder jaar wordt er uitgekeken naar de DJ Mag Top 100, en ieder jaar worden de totstandkoming en de uitkomst ervan bekritiseerd. Zaterdag werd 'de beste dj ter wereld' bekendgemaakt in de Johan Cruijff ArenA. NU.nl legt uit waarom de lijst kansen biedt aan de een, en weerstand oproept bij de ander.

De DJ Mag Top 100 is een ranglijst met de honderd populairste dj's van het jaar. De verkiezing wordt sinds 1991 georganiseerd door het Britse tijdschrift DJ Mag. Eerst stelden medewerkers van het blad de lijst samen, daarna mochten dancejournalisten zich ermee bemoeien, totdat in 1997 werd besloten dat alleen de lezers het voor het zeggen mogen hebben.

Ideaal, vinden voorstanders van de lijst. De mensen die de clubs en festivals bezoeken, mogen ook uitmaken wie de beste dj is. Geen elitair geneuzel, het volk bepaalt. Maar juist daar wringt de schoen, zeggen critici. Hoe vaak je optreedt, hoeveel muziek je uitbrengt, hoe groot je aantal streams dit jaar ook mogen zijn; de dj's met de meest betrokken fanschare wint. De lijst is een populariteitspoll.

In 2018 brachten 1,2 miljoen mensen, uit meer dan 180 landen, hun stem uit. In 2016 waren dat er net geen miljoen. NRC noemde dat aantal destijds "een druppel op een gloeiende plaat". De Top 100 mist draagvlak, tekende de krant uit de mond van datajournalist Dennis Doeland op. Die situatie lijkt ongewijzigd. In 2018 eindigden Martin Garrix, Dimitri Vegas en Like Mike, Hardwell, Armin van Buuren en David Guetta in de top vijf. Alleen op Facebook brengt dit vijftal al 97,5 miljoen likes op.

Dat niet iedere fan uit zichzelf de moeite neemt om te stemmen, is begrijpelijk. Maar volgens Laidback Luke is dat ook helemaal niet nodig om de verkiezing te winnen. In 2017 verklaarde de Nederlandse dj in een vlog dat sommige collega's veel tijd en heel veel geld investeren in het ronselen van stemmen. Andere zouden volgens de artiest zelfs het kiessysteem hebben gehackt om een hoge positie in de lijst te bemachtigen.

'Moeten we de lijst niet de rug toekeren?'

Ook andere Nederlandse dj's zijn zich bewust van vermeende gebreken omtrent de totstandkoming van de verkiezing. "Om hoog te eindigen, moet je ook keihard campagne voeren, en dat hebben wij nooit gedaan. Misschien zijn we daar oldskool in, maar het voelt toch een beetje alsof je om stemmen bedelt. We hebben het er weleens met andere dj's over of we die lijst niet de rug moeten toekeren", liet Sunnery James deze week in tijdschrift VIVA weten.

"Het boeit me echt helemaal niks, die zogenaamde wereldranglijst. Ik heb geen lijstje nodig om te doen wat ik leuk vind", vertelde Garrix, de winnaar van de afgelopen drie jaar, recentelijk aan Het Parool. "Er staan trouwens ook mensen in die lijst van wie ik nog nooit heb gehoord, dus ik heb mijn vraagtekens over de totstandkoming."

Een andere tekortkoming van de lijst zou een gebrek aan diverse muziekgenres zijn. "Voor ons is die lijst nooit belangrijk geweest, want hoe bepaal je of iemand de beste dj is? Onze sound is totaal niet te vergelijken met die van bijvoorbeeld Martin Garrix of R3HAB", zegt James in VIVA.

"Weet je wat het gekke is aan de lijst? Iedereen snapt bij de Eredivisie dat degene die de meeste wedstrijden heeft gewonnen de kampioensschaal wint. Maar bij dj's is het: welke sound is het meest populair, en die dj gaat dan winnen. Die dj is het meest succesvol. Dat vind ik zelf een beetje moeilijk", zei Van Buuren woensdag in De Coen en Sander Show op Radio 538.

De vijfvoudig nummer één van de Top 100 vindt dat er te weinig rekening wordt gehouden met het verschil in genre: "Want hoe kan je nou Carl Cox vergelijken met Martin Garrix? Ze zijn allebei briljante dj's, maar hebben een totaal andere sound en fanbase."

'Sommige collega's hebben de lijst echt nodig'

Al jaren voorspellen dj's en journalisten dat de lijst zal verdwijnen, maar daar is de lijst voor een groot deel van de artiesten domweg te belangrijk voor. Volgens James hebben sommige collega's de lijst echt nodig. "Die draaien in bepaalde delen van de wereld waar het wel heel belangrijk is."

Van Buuren heeft een soortgelijke mening: "De meeste dj's geven erop af, dat snap ik ook wel. Aan de andere kant zijn ze stiekem ook blij als ze op de goede plek staan. Zeker in China kijken ze echt wel naar de lijst. Eerlijk is eerlijk: ik heb aan die lijst veel gehad. Die heeft voor mij veel deuren geopend."

Wie in de top tien van DJ Mag terechtkomt, ziet zijn aantal boekingen stijgen, en de mondige dj zal een hoge plek in de lijst zo nu en dan willen inzetten tijdens financiële onderhandelingen. Het gevolg: promotors moeten dieper in de buidel tasten en de club- en festivalbezoekers betalen meer voor hun kaartje. Alleen de promotor krijgt er ook daadwerkelijk iets voor terug.

In de socialemediaoorlog waarin zij in een extreem verzadigde markt om de aandacht van het publiek (en hun entreegeld) moeten vechten, biedt het predicaat DJ Mag Top 100 uitkomst. Want wie wil komend weekend nou niet 'de beste dj ter wereld' aan het werk zien?