Het Amsterdam Dance Event (ADE) viert tijdens de editie van 2019 het honderdjarige bestaan van elektronische muziekinstrumenten. Wanneer kreeg het genre dance nu echt vorm en waarom zijn Nederlanders al decennialang pioniers?

'Popprofessor' Leo Blokhuis, die de documentaire Planet Elektro over de geschiedenis van elektronische muziek maakte, is er nog steeds niet helemaal uit. Volgens hem zijn er meerdere ontwikkelingen die aan de basis van de huidige dancemuziek staan.

"De komst van de synthesizer in de jaren zeventig speelt natuurlijk een grote rol", legt hij uit. "Daarbij waren twee stromingen heel belangrijk: de popartiesten die electro gebruikten als aanvulling. zoals Gary Numan en Peter Gabriel, en muzikanten die computergeluiden als uitgangspunt namen, zoals Kraftwerk."

Eind jaren negentig, toen het genre trance opkwam, werden dj's als Tiësto en Armin van Buuren groot. (Foto: NU.nl/Richard Drukker)

Dance kent een complexe ontstaansgeschiedenis

De dancescene, die vanuit deze stromingen werd geboren, kent volgens Blokhuis waarschijnlijk een nog een complexere ontstaansgeschiedenis.

"Mensen dansen natuurlijk al eeuwen op muziek. Maar disco heeft wel veel betekend in de ontwikkeling van house en EDM. Disco is gebaseerd op een simpele, doorlopende basdrum en de housepioniers gingen daar eind jaren tachtig met drumcomputers weer mee aan de haal."

Dankzij deze computers werd muziek volgens hem een soort grafisch spel, waarbij een goede kick en snare - een korte, zware basdrum gevolgd door een felle hoge drumtoon - leidend zijn."

Dat juist Europeanen en met name Nederlanders in de afgelopen decennia een voortrekkersrol speelden, verbaast Blokhuis niet.

'Europeanen zijn niet goed in spannende ritmes'

"Ik zal waarschijnlijk de hele dancescene over me heen krijgen, maar ik denk dat Europeanen gewoon niet zo goed zijn in spannende ritmes. Dance is van oudsher muziek met weinig invloeden vanuit andere muziekstromingen. Het is vanuit een simpele vorm ritmes bouwen. EDM is vrij rechttoe rechtaan, er is geen backbeat."

Europeanen zijn volgens Blokhuis meesters in de kunst van rechttoe-rechtaandance en zijn daadoor commercieel succesvol.

Gert van Veen, housepionier, musicoloog en auteur van het ID&T-boek Release/Celebrate Life, deelt zijn mening niet. Hij denkt dat er andere oorzaken zijn waardoor Nederland een leidende rol heeft gekregen in de hedendaagse EDM-dancescene.

Succes genereert succes én navolging

"De gabberscene in het begin van de jaren negentig was misschien wel de grootste muzikale stroming ooit en een typisch Nederlands fenomeen", legt hij uit. "Daarmee is een bedrijf als ID&T groot geworden. Eind jaren negentig werden hun feesten een platform voor andere stijlen - zoals trance - en dj's als Tiësto en Armin. Succes genereert succes én navolging."

Volgens Van Veen speelde er ook nog een andere factor een grote rol in de ontwikkeling van de vaderlandse dancescene.

"Nederlanders weten heel goed hoe ze feesten moeten neerzetten. In de dancescene was dat natuurlijk heel belangrijk en het werd ook breed gedragen. In iedere hoek van het land ontstonden feesten en festivals en dat heeft de dance in Nederland natuurlijk ook doen groeien. Nergens ter wereld zijn zo veel festivals als hier. Dat is natuurlijk best bijzonder voor zo'n klein land."

De musicoloog denkt dan ook dat de dancescene en elektrische muziek absoluut zullen blijven groeien.

Nederlanders weten heel goed hoe ze een feest moeten neerzetten. Nergens ter wereld zijn zo veel festivals. (Foto: 123RF)

Geen nieuw hoofdstuk, maar een heel boek

"Dertig jaar geleden dacht iedereen dat dance een trend was die zou overwaaien. Dance bleek uiteindelijk geen nieuw hoofdstuk in de muziekgeschiedenis, maar een heel boek. Ik denk dat de toekomst er rooskleurig uitziet. Vroeger moesten muzikanten de dance echt ontdekken en nu groeien jongeren ermee op. Muzikanten leren nu veel van elkaar en dat maakt de scene alleen maar groter."

Blokhuis denkt ook dat elektronische muziek alleen maar belangrijker gaat worden en ook de popmuziek steeds meer zal kleuren.

"Dance en pop integreren op grote schaal en dat zal alleen maar toenemen. Dj's werken met tekstschrijvers en zangers om hun muziek radiovriendelijker te maken. En vice versa. Kijk maar naar iemand als Ed Sheeran. Maar het kan goed zijn dat er juist weer een tegenreactie komt en het weer meer teruggaat naar de basale dancehoek. Dat maakt elektronische muziek juist zo spannend. Alles kan."