Loiza Lamers zet zich al jaren in voor lhbti's en kan door haar eigen ervaringen een unieke kijk bieden op het onderwerp. In gesprek met NU.nl vertellen het model en haar moeder Mirjam over de obstakels en hoe belangrijk acceptatie is.

"Ik wil de wereld laten zien dat je gelukkiger wordt als je je eigen pad durft te bewandelen en hoe belangrijk het is om voor jezelf uit te komen", zegt Loiza die zelf rond haar zesde levensjaar aan haar ouders vertelde dat ze een vrouw is en geen man.

"Maar wat daarin belangrijk is, is de steun van de mensen om je heen. Je kunt het niet alleen en gelukkig heb ik dat nooit hoeven doen. Ik gun het iedereen het gesprek aan te gaan met hun ouders, familie en vrienden en te kunnen zeggen: dit ben ik."

Het model kreeg de steun van haar ouders en haar omgeving en spreekt zich daarom nu samen met haar moeder uit over het onderwerp. Met de campagne #Kweetnie vraagt het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport aandacht voor acceptatie en heeft Loiza gevraagd samen met haar ouders als spokesperson te fungeren.

Voor de ouders van de inmiddels 25-jarige Loiza was het al op jongere leeftijd duidelijk dat het model zich meer vrouw voelde, maar in die tijd was er nog weinig bekend en was het moeilijk te bepalen wat goed was. Mirjam Lamers: "Je weet niet wat er op je weg komt."

"Je weet niet op het moment dat zij 6/7 is en aangeeft dat ze zich een meisje voelt en zich daar ook naar gedraagt hoe je daar het beste mee om kan gaan. Je moet er iets mee, maar is dat wel het juiste? Want blijkt het niet een fase? En ga je er niet te ver in mee? Dat was een hele spannende tijd voor ons. Maar zij gaf heel duidelijk aan dat ze dit wilde doen."

Psychologische onderzoeken en voelen als een proefkonijn

De ouders van het model sloten zich aan bij een groep ouders met kinderen die dezelfde gevoelens hadden en daar werd hen aanbevolen met Loiza contact met het VU Medisch Centrum in Amsterdam op te nemen.

Mirjam: "Zij heeft allerlei psychologische onderzoeken gedaan, waaruit bleek dat zij 100 procent genderdysfoor (personen die voelen dat hun geboortegeslacht niet past bij het geslacht dat zij ervaren en (willen) uiten, red.) is. Bewust en onbewust."

"Dat was voor ons ook een medisch handvat, dat maakte het iets makkelijker. Plus het feit dat Loiza een hele sterke persoonlijkheid heeft, toen al. Dat maakte het een stuk makkelijker om daar als ouder in mee te gaan. Als je kind heel erg twijfelt, is dat een stuk ingewikkelder. Bij Loiza was het gewoon heel erg duidelijk."

“Mijn ouders voelden erg die drang om te zeggen: 'Wij hebben onwijs moeten zoeken, dat willen we voor anderen makkelijker maken.'”
Loiza Lamers

Loiza: "Ik heb me achteraf wel eens een proefkonijn gevoeld. Ik deed bloedtesten waarbij ik dertien buizen bloed heb moeten afgeven en heb een scan gedaan met een neefje en een vriendinnetje om te kijken hoe het brein werkt van een 'normaal meisje', een 'normaal jongetje' en van mij."

"Ik heb ieder onderzoek gedaan, want wij wilden ook anderen helpen. Mijn ouders voelden erg die drang om te zeggen: 'wij hebben onwijs moeten zoeken, dat willen we voor anderen makkelijker maken'. Dus dat is mij echt met de paplepel ingegoten."

Twijfel sloeg soms toe bij ouders van Loiza

Voor de ouders van Lamers was het duidelijk dat zij dit wilde, maar toch sloeg ook bij hen wel eens de twijfel toe. Mirjam: "Zeker met alle pesterijen. Dat je kind thuiskomt en je ziet aan haar gezicht dat het mis is."

"Dan vraag je je echt af: doen we het wel goed? Is dit wel het juiste en leidt dit ergens toe? Mijn man en ik hebben ook echt wel nachten gesproken of we haar niet toch als jongen door het leven moesten laten gaan en van daaruit kijken waar het schip zou stranden."

"Maar als je haar zag als zij dan wel eens jongenskleding aan had, dan was ze zo ongelukkig. Je krijgt er een radeloos gevoel van, maar dat weegt niet op tegen de momenten dat je ziet hoe goed het uiteindelijk voor je kind is."

Mogelijkheden creëren

Uiteindelijk hebben ze het gevoel dat ze het goed hebben gedaan. Mirjam: "Zij heeft onze hand gepakt en wij hoefden slechts te volgen. Waar zij heen wilde, gingen wij uitzoeken waar de mogelijkheden waren. En als de mogelijkheden er waren, hebben we het haar altijd laten doen. En als die er niet zomaar waren, hebben wij er alles aan gedaan die wel te creëren."

Loiza hoopt dat ouders en kinderen het gesprek met elkaar aan gaan en daarin altijd open staan voor elkaars gevoelens. "Ons pad was voor ons goed, maar dat zegt niet dat het voor iemand anders ook zo is. Wij willen hier niet mee zeggen dat hoe wij het gedaan hebben perfect is, maar het is gewoon heel belangrijk dat je ouders hebt die openstaan dat het kind het op zijn of haar tempo kan doen."

"Ik was heel jong en heel stellig, maar andere kinderen zullen daar misschien nog later mee komen. Open je huis en hart voor je kinderen, probeer ze het gevoel te geven dat het mag. Dat je een huis hebt waar dingen besproken mogen worden. Het belangrijkste is: geef je kind mee dat het oké is jezelf te zijn. Of dat nou transgender, homoseksueel, cisgender, of biseksueel is."