AMSTERDAM - De voorzitter van het nieuwe FNV, Ton Heerts, wil af van 'de rituele dans' in Den Haag. "Dat cultuuraspect van veel te lang om de hete brij heen hangen in Den Haag, dat probeer ik te veranderen."

Mede om die reden heeft hij deze week besloten de FNV- afvaardiging bij de Sociaal Economische Raad (SER) te reduceren van twee naar een persoon. "Je hoeft niet met tien mensen een kop koffie te drinken, dat kan echt wel minder", zo zegt hij in een uitgebreid interview met NU.nl.

Donderdag tijdens het afscheid van de voorzitter van de SER, Alexander Rinnooy Kan, zal Heerts dan ook pleiten voor het 'opschudden' van de raad. "Betrek meer partijen bij het overleg. En nee minister Kamp (VVD, red.), dan bedoel ik niet uw soort partij", zo zal hij zeggen.

Volgens hem zijn gemeenten buitenspel komen te staan in het overlegmodel en moet de SER die verbinding weer zoeken.

Zou het niet toch helpen als u ook nog wat meer koffie drinkt in Den Haag, bijvoorbeeld met Bernard Wientjes? Hij zei vorige week in een interview met NU.nl nadrukkelijk te willen investeren in het polderoverleg.

"Hij moet ophouden dat we niet praten. Ik praat wel met die man. Ik heb wel respect voor Wientjes, hij loopt al heel lang in de polder. Maar het moet hem doordringen dat het echt ernst is. Zeggen dat we een poldermodel moeten hebben, betekent ook dat je niet iedere keer rechtstreeks achter een rechts kabinet aanloopt."

"Ik heb hun pravda (Russische communistische krant, red.) nog eens even gelezen (pakt folder VNO-NCW erbij). Daar lees ik op pagina 11: 'draag bij aan een evenwichtig en sociaal klimaat'. Dat zegt iets over hun prioriteit."

"Als dit echt gemeend is, dan zet je het overlegmodel op pagina 1. En aan het einde van de brochure lees ik dan ook nog dat ze 6 miljard willen korten op de sociale zekerheid. Als dat zijn eindpunt is, dan hebben we geen gesprek."

U heeft gezegd dat er geen herfstakkoord komt. Blijft u daarbij?

"We moeten constant blijven praten, staan altijd open voor een gesprek. Maar we moeten er allemaal wat normaler mee omgaan, dat poldermodel. Het is geen rituele dans. En het mag niet over de afbraak gaan. Dat is toch duidelijk?"

Zegt u dat ook als waarschuwing richting de politieke partijen?

"Absoluut. Ik heb briefjes gehad van Rutte en van andere politici hoe belangrijk ze de toekomst van de vakbeweging wel niet vinden. Dan vraag ik: ben je lid? Dat zijn ze dan niet. Nou, sorry, dan loop ik even verder naar mensen waar ik misschien meer aan heb."

"Het kabinet Rutte was zo inconsequent als de pest, met de forenzentaks bijvoorbeeld. Ik vind dat we de politieke ideologie weer voorop moeten stellen. Het heeft bijvoorbeeld geen zin als Wientjes zegt: SP dit of SP dat. De kiezers maken dat wel uit op 12 september. De SP heeft geen geldmachine, maar de VVD ook niet. Al dat goedkope gedoe, ik denk dat we daar eens vanaf moeten."

Wat is uw stemadvies dan?

"Ik hoop dat mensen sociaal en solidair stemmen. Als vakbeweging nemen we nu een bocht richting vernieuwing. En ik ben er van overtuigd dat we dan weer beter op koers en op het rechte eind komen te liggen. Dat is niet het rechtse eind. Ik hou Rutte er aan: goed dat je de vakbeweging oppakt, maar meneer Rutte, geen woorden maar daden. Ik heb de afgelopen jaren teveel loze woorden gehoord."

"Daarnaast ben ik al jaren bezig met een strijd tegen de flexibilisering van de arbeidsmarkt, waar D66 voor staat. Als ik hun programma lees, vind ik dat ze niet horen in het rijtje solidair en sociaal."

Waarom bent u daar zo tegen?

"Het is pure onzin. Onze arbeid is juist flexibel. Het grootste probleem van jongeren is juist dat ze geen vaste baan krijgen, geen hypotheek kunnen krijgen. Laat ze daar nou mee aan de slag gaan."

"Ik wil het niet meer over ontslagbescherming hebben. Ik praat alleen nog met werkgevers over werk naar werk."

Maar politieke partijen willen het misschien wel over het ontslagrecht hebben. Wat doet u dan?

"Ik blijf erbij: dit is niet het grootste probleem van het land. Voor partijen als D66 is dit een issue omdat ze niets beters kunnen verzinnen. Het lijkt me veel verstandiger als ze het hebben over de hypotheekrente."

"Als kiezers sociaal en solidair stemmen, is dit hopelijk een van de dingen waar we van kunnen afkomen. Ik wil het wel hebben over van werk naar werk begeleiding en over een zwaardere regiefunctie in de WW."

"Maar verder zullen we het wel zien op 12 september. Daarnaast is het absoluut een misverstand dat alles alleen in Den Haag te vinden is. We zijn ook druk bezig met Europa. En het succes van Nedcar? Dat is ook het succes van onze bestuurders geweest. We praten direct met de werkgevers, zoals Schiphol en Philips."

"We moeten als sociale partners het heft weer wat steviger in handen nemen, met respect voor de politiek. Maar wel in die volgorde."

U gaat zich meer op Europa richten?

"In de Nieuwe Vakbeweging is een stevige plek voor een kantoor in Brussel. Laat dat duidelijk zijn. We zijn voor een werkend Nederland. We verdienen onze boterham voor een groot deel in het buitenland."

Ondertussen moet u eerst nog intern orde op zaken stellen. Velen zeggen: ik wens hem veel succes. Niet iedereen zou graag in uw schoenen staan.

"Het is een stevige klus ja. Ik ben ervan overtuigd dat de meeste bonden de vernieuwing willen realiseren. Ik blijf niet hangen in de krachten die dat niet willen."

"Ik zit hier ook niet om het iedereen naar het zin te kunnen maken, ben niet elke dag even aardig. Het is mooi als we met zoveel mogelijk mensen doorkunnen. Maar op een gegeven moment valt de keuze. Het is geen verplichting om bij de FNV te blijven."

"Ik denk ook niet dat de 17 bonden die op 23 juni hebben getekend voor de vernieuwde vakbeweging dat hebben gedaan met het idee: nu is het allemaal opgelost."

"Maar ik heb ook gezegd: de winkel blijft tijdens verbouwing open. Zo heb ik ook vandaag weer een uur ingeruimd om over de pensioenen te spreken."

Er wordt over u gezegd dat u geen blad voor de mond neemt. Is dat al vaker voorgekomen dan gedacht?

"Nee hoor. Ik lach nog steeds ongelofelijk veel. En vorige week donderdag heb ik ongelofelijk genoten van het feit dat mijn voetbalclub de Europa League heeft gehaald. Dan ben ik heel aardig hoor."

"Het is voor mij wel ideologisch. Ik geloof dat de Nederlandse overlegeconomie ons verder heeft gebracht in Europa. Dat staat nu allemaal onder druk door een enorm politiek populisme."

"Maar het is voor mij niet FNV voor FNV na. Als je alleen maar in de vakbeweging zit en je doet niets ernaast, dan zit je op een gegeven moment ook in de mistlichten van het negatieve te kijken."

"Maar laat ik er nog een keer duidelijk over zijn. Ik kan het niet oplossen. Dat moet samen met de bonden, bestuurders en kaderleden. Het is niet ineens hallelujah, daarvoor is dit te complex, zijn de belangen te groot en zijn we te lang met onszelf bezig geweest. Ik ben maar een kleine procesbegeleider."

Zaterdag 8 september houdt de FNV in zes steden manifestaties.