'Europa is normaal geworden in campagnes'

DEN HAAG - De verkiezingscampagnes in Nederland draaien meer dan ooit om de Europese Unie en de euro.

Wen er maar aan, want het is normaal en moet nog toenemen, vindt Europa-expert Adriaan Schout van instituut Clingendael. Vier vragen:

Wat valt u op in de debatten?

''De PVV wilde dat de campagne zou gaan over ‘voor of tegen’ Europa. Maar in plaats daarvan gaat het over specifieke keuzes die in Europa gemaakt worden, zoals het ESM-verdrag of steun aan Spanje. Dus over gewone politieke keuzes. De ene partij wil harder besparen, de ander minder. Roemer twijfelt over de 3-procentsnorm, niet over Europa. Dat is niet eurosceptisch, maar we zien eigenlijk dat een normaal politiek debat is ontstaan. Europa is normaal geworden.''

Het lijkt of eurosceptische partijen (SP en PVV) het goed doen in de peilingen?

''Dat is deels beeldvorming, maar komt ook door zwakte van de pro-Europese middenpartijen PvdA en CDA. Diederik Samsom is net in zijn rol gegroeid, Sybrand Buma is daar nog mee bezig.

Hadden we een sterke Wouter Bos gehad bij de PvdA en een krachtige CDA-leider, dan zag het plaatje er heel anders uit. De PVV heeft gelijk dat we een fout hebben gemaakt met de de euro: de eurofielen hebben de verwachtingen te hoog opgeschroefd. Maar de meeste partijen zijn vóór Europa. Ook de SP.''

Moeten we meer over Europa praten?

''Zeker, want er blijft nog veel buiten beeld. Partijen zeggen bijvoorbeeld dat de EU-begroting willen beperken tot 1 procent van ons nationale inkomen. Maar daarbij zijn allerlei fondsen en steun voor de Zuid-Europese landen niet meegeteld.

Europa is een overdrachtsunie geworden, waarin rijke Noord-Europese landen geld schuiven naar armere Zuid-Europese landen. Willen we dat wel? Dat debat zie ik veel te weinig, ook niet in de Tweede Kamer. Z

o zijn er veel meer Europese onderwerpen waar onze controleurs in de Kamer hun messen over moeten slijpen. Zeker nu, want Europa verandert van karakter. De 17 landen van de eurozone willen sterker integreren.

In dat groepje mist Nederland bondgenoten als Engeland, Denemarken en Zweden als het gaat om zuinigheid en betrouwbaarheid. Nederland wordt al een dwarsligger genoemd, maar moet misschien juist veel harder op de rem trappen. Nog meer een parialand worden.''

D66 wil bij verkiezing van het Europarlement voortaan Europese kandidatenlijsten.

''Dat lost nu niets op. We moeten eerst zorgen dat landelijke besturen goed lopen. De problemen in Europa komen steeds omdat nationale instellingen niet hebben opgelet, zoals in Griekenland waar de tekortcijfers niet klopten. Nu praten over verdiepte integratie leidt tot perverse integratie.''

Lees meer over:
Tip de redactie