Van mavo-leerling in Venlo tot de meest besproken politicus van het land.

Van de man die een regeringscoalitie van VVD en CDA mogelijk maakte door een 'gedoogconstructie' tot de spelbreker die het kabinet in 2012 zó weer liet vallen door onverwacht op te stappen uit een bezuinigingsoverleg.

En een partijleider die zijn club als een stel poppen aan een draadje leek te hebben, maar door twee leden op een haarscherp gekozen tijd en plek ongenadig werd aangevallen en even de greep op zijn eigen wereld leek te verliezen. Geert Wilders, lijsttrekker van de PVV.

Wilders werd op 6 september 1963 geboren in Venlo. Zijn landelijke politieke carrière begon in 1990 als medewerker van de Kamerfractie van de VVD. Nederland heeft het geweten. In 1998 kwam hij zelf in de Kamer voor deze partij.

Solo

In 2004 ging hij solo verder als Groep Wilders, om in 2006 door te pakken onder de naam Partij voor de Vrijheid. Tot ver over de landsgrenzen trok hij de aandacht met zijn onverbloemde uitlatingen over de islam, de Europese Unie, de euro, de immigratie.

De tijd leek er ook rijp voor, althans in de ogen van zijn doelgroep 'Henk en Ingrid', maar tegelijk moet Wilders tot op de dag van vandaag streng worden beveiligd uit vrees voor tegenstanders.

Kopvoddentaks

Zijn teksten zijn ook niet mals. Soms lijkt hij zijn hand zelfs te overspelen. De man die in persoonlijke contacten toch zo charmant kan overkomen, pleitte in de Kamer voor een 'kopvoddentaks' voor vrouwen met een hoofddoek.

Dat koningin Beatrix begin dit jaar overeenkomstig de gebruiken ter plekke een hoofddoek droeg tijdens haar bezoek aan een moskee in Oman, noemde hij een 'trieste wanvertoning'. De vorstin zou er de onderdrukking van de vrouw mee ondersteunen.

De koningin, toch al niet zijn vriendin, liet zich verleiden tot een reactie en noemde het 'écht onzin' dat een hoofddoek in een godshuis de vrouw in een benarde positie zou brengen. In 2007 hield ze al een kersttoespraak die er althans de schijn van had tegen de PVV gericht te zijn.

Fitna

Wilders maakte ook een anti-Koranfilm, Fitna, die voor de première eigenlijk veel meer commotie bracht dan erna. De Britse immigratiedienst hield hem om veiligheidsredenen tegen toen hij in Londen een vertoning van de film wilde bijwonen. Wilders werd in Amsterdam ook, vergeefs, voor de rechter gesleept op verdenking van haatzaaien en discriminatie.

In de peilingen in de zomer haalde Wilders net geen 20 zetels meer. Nooit is helemaal duidelijk geworden waarom hij uit het Catshuisoverleg opstapte, waarmee hij zijn riante gedoogpositie, met meer invloed dan verantwoordelijkheid, aan de wilgen hing.

Emotioneel

Die stap heeft VVD-europarlementariër Hans van Baalen niet verbaasd. Van Baalen kent Wilders al sinds medio jaren negentig uit de VVD. Later waren ze samen Kamerlid voor de VVD.

''Wilders is een emotioneel mens. Wat hij vandaag afspreekt, kan hij morgen mee breken. Het heeft me verrast dat hij zich zolang aan de afspraken met VVD en CDA heeft gehouden.'' Volgens Van Baalen is Wilders bij uitstek een politicus die gericht is op het uitoefenen van macht.

''Hij heeft gegokt met weg te lopen uit het Catshuis, maar daarmee ook zijn achterban teleurgesteld.''

Het is bij Wilders altijd alles of niets, betoogt Van Baalen. ''Hij speelde va banque toen hij de VVD verliet en ook dit jaar in het Catshuis. Het is Wilders tegen de wereld, maar die laatste lijkt toch echt wat te groot te zijn.'' De aanstaande verkiezingen zijn volgens Van Baalen voor Wilders van cruciaal belang.