DEN HAAG - De hele samenleving wordt vertegenwoordigd bij de SGP, zo vindt Kees van der Staaij. "We komen niet alleen voor de eigen groep op."

Dat zegt de lijsttrekker van de orthodox-protestantse partij in een interview met NU.nl. Donderdag gaat de SGP-campagne officieel van start. De partij hoopt deze verkiezingen op een derde zetel in de Tweede Kamer.

Het waren twee roerige jaren met een bijzondere rol voor de SGP als een soort tweede gedoger van het kabinet Rutte. Heeft u zich in die constructie weleens ongemakkelijk gevoeld?
"Ik vond het niet zozeer ongemakkelijk, als wel intensief. Bij onderwerpen waar je de doorslag kan geven, krab je je nog eens extra achter de oren bij de vraag wat we vinden wat wel en wat niet kan, en wat er eventueel voor nodig is om over de streep te komen."

"Dat geldt met name voor bezuinigingsplannen, waarbij vaak mensen nadeel ondervinden. Dan wil je toch met een goed geweten een standpunt innemen waar je echt voor kunt staan."

Premier Rutte (VVD) zei in maart nog dat de VVD het vaak eens is met de SGP. Ziet u verwantschap tussen de SGP en de VVD?
"Ik denk dat onze achterban breder is: de hele samenleving wordt vertegenwoordigd. Bij ons zie je op de congressen zowel mensen die van een smalle beurs moeten rondkomen, als de flitsende zakenmensen. Maar ook wij kennen een sterke mentaliteit van de handen uit de mouwen steken, en niet alles van de overheid te verwachten."

"Er zijn echter ook levensgrote verschillen met de VVD. Neem onderwerpen als de bescherming van het leven en andere ethische kwesties."

Bij uw potentiële kiezers zit ook een groep die twijfelt tussen een stem op u of op de PVV. Herkent u deze overlap?
"Volgens mij geldt dit niet specifiek voor de SGP. De PVV haalt stemmen vanuit allerlei partijen. En er zijn belangrijke verschillen. Zo is de PVV in feite een seculier-liberale partij."

"Het is wel zo dat de PVV een kritische houding aanneemt ten opzichte van de islam. Waar andere partijen op dat punt uitsluitend kritiek hebben op de PVV, stuit die zorg over de islam bij ons niet op onbegrip. Al voelen wij ons beslist niet thuis bij de rauwe manier waarop de PVV hiermee vervolgens omgaat."

Ook u wilt inderdaad de bouw van moskeeën en minaretten aan banden leggen, evenals de oproepen vanaf minaretten. Is dat niet dubbel, nu u juist bepleit dat uw eigen religie alle ruimte krijgt?
"We tornen niet aan de geloofsvrijheid, maar we zetten wel vraagtekens bij de groei van de islam. We hebben namelijk ook oog voor de donkere kanten van de islam. Het is uit balans als hier mega-moskeeën worden gebouwd, terwijl elders in de wereld moslims mensen ophangen omdat ze christen zijn."

Niet om flauw te doen, maar rond gereformeerde gemeenten verrijzen toch ook steeds meer megakerken?
"Voor ons is ook een kernpunt dat wanneer je vrijheid van religie biedt, dat niet betekent dat je ook alles op gelijke voet waardeert. De christelijke traditie heeft zijn eigen sporen getrokken in de Nederlandse samenleving. Je kunt je anders ook afvragen of de positie van de zondag in onze maatschappij geen achterstelling is van de islam."

Vat u uw taak als SGP-lijsttrekker eigenlijk zo op dat de normen en waarden van uw eigen achterban zoveel mogelijk de ruimte moeten krijgen, of wilt u ook echt dat de SGP-normen en -waarden voor heel Nederland gaan gelden?
"Het is meer dan alleen opkomen voor de belangen en waarden van de eigen groep. Het gaat ons in de kern om het zoeken van het goede voor de hele samenleving. Ik wil ook opkomen voor Hongaarse weeskinderen die in Nederland achter de prostitutieramen belanden, al speelt dat helemaal niet waar onze achterban leeft."

"Sommige onderwerpen raken daarbij zulke wezenlijke waarden, dat we vinden dat er door de overheid een heldere keuze moet worden gemaakt. Zo vind ik het voorkomen van zelfdoding een uitdrukking van verbondenheid met elkaar: dat er ook voor het leven van mensen wordt opgekomen waar ze dat zelf niet meer doen of kunnen."

"En als het gaat om het huwelijk, kan dat alleen een verbintenis zijn tussen een man en vrouw, waar ook kinderen uit voort kunnen komen. Door God gegeven."

Hoe is precies uw eigen rol in de partij? Is het voor de SGP ook belangrijk of u behoort tot de zogenaamde 'bekeerden': mensen die aan God hebben bewezen Hem met heel hun wezen te dienen?
"Dat is een heel persoonlijke kwestie. Natuurlijk staan onze vertegenwoordigers van harte voor de christelijke uitgangspunten en willen zij zich daarvoor sterk maken. En in de praktijk zal het geloof die mensen ook persoonlijk sterk raken. Maar het is niet zo dat iemands innerlijke zielenroerselen door de partij worden gekeurd."

Als u kijkt naar de andere christelijke partijen, hoe onderscheidt de SGP zich daarvan?
"Wij hechten als partij heel erg aan het herkenbaar christelijk zijn. Op belangrijke thema's als de bescherming van het leven, willen wij geen water bij de wijn doen. Verder nemen we de overheidsfinanciën serieus, geven we bedrijven de ruimte en zorgen we tegelijkertijd voor de kwetsbaren. Die combinatie kom je denk ik bij geen enkele andere partij tegen."

Wat vindt u van de uitspraken van Sybrand van Haersma Buma (CDA), die de 0,7 procentsnorm voor ontwikkelingshulp op termijn los wil laten?
"Voor ons is het ethisch heel belangrijk dat je niet de rekening van de crisis neerlegt bij de allerarmsten. Maar dat hoeft voor ons niet de discussie dood te slaan hoe je het geld op de effectiefste manier kunt besteden. In ons verkiezingsprogramma schaven we niet aan de ontwikkelingsgelden, maar kijken we wel naar de manier waarop die worden besteed."

Samen met de ChristenUnie en het CDA wil de SGP ook graag een gezinspartij zijn. Hoe vult de SGP dat in?
"De SGP is bij uitstek de gezinspartij. We willen extra geld voor kinderbijslag en het kindgebonden budget. Ook het geld van de kinderopvang steken we liever daarin, omdat we ouders dan de vrijheid bieden zelf te bepalen hoe ze de opvoeding regelen."

"Aan de andere kant willen we het bijvoorbeeld ook bespreekbaar maken dat veel gezinnen momenteel in een scheiding eindigen. Ik vind dat de politiek er vaak te makkelijk aan voorbij gaat dat dit ons allemaal raakt. Het is nu nog een blinde vlek, maar voor onze maatschappij van groter belang dan veel begrotingsproblemen."

Ter afsluiting hadden ook onze lezers nog een vraag: onderschrijft u het principe van scheiding van kerk en staat?
"Het antwoord is ja, in dat opzicht dat er geen overheid moet zijn die zich intern met de kerk bemoeit en geen kerk die zeggenschap heeft over zaken van de overheid. Maar ik vind het te radicaal om dat ook te duiden als scheiding van geloof en politiek. Het zal duidelijk zijn dat ik als SGP'er geloof dat er daartussen wel een verbinding is."