De Nationale Dodenherdenking zal vrijdag om 20.00 uur plaatsvinden. Nederland staat dan twee minuten stil bij de oorlogsslachtoffers die zijn omgekomen sinds het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog. Hoeveel mensen doen nog mee aan de herdenking en wat kan je verwachten om 20.00 uur? Rijdt het openbaar vervoer bijvoorbeeld wel?

Tijdens de Nationale Herdenking worden diverse groepen slachtoffers herdacht.

De basis voor de herdenking op 4 mei vormen de Nederlandse slachtoffers van de Tweede Wereldoorlog. Tijdens de Tweede Wereldoorlog kwamen naast militairen ook grote aantallen burgers om.

Zowel in Europa als in Zuidoost-Azië zijn velen omgekomen als gevolg van oorlogsgeweld of uitputting of omdat zij in verzet kwamen. De meeste slachtoffers vielen echter door doelbewuste en systematische vervolging en moord. Onder hen waren Joden, Sinti, Roma en andere groepen die door de nazi's als minderwaardig beschouwd werden, zoals homoseksuelen.

Sinds 1961 wordt ook stilgestaan bij militairen die zijn omgekomen toen ze van overheidswege naar een conflict- of oorlogsgebied in het buitenland uitgezonden waren.

De herdenking vindt altijd plaats op 4 en 5 mei.

De regering besloot in 1968 om de Dodenherdenking en Bevrijdingsdag altijd op 4 en 5 mei plaats te laten vinden. Dit besluit is genomen omdat voor verschillende religieuze groeperingen de rustdag op andere dagen in de week plaatsvindt. Lokale organisaties kunnen hun eigen planning aanhouden, als zij daar aanleiding voor zien.

Bevrijdingsdag is een officiële feestdag, maar niet iedereen is vrij op 5 mei. Veel ambtenaren hebben wel een vrije dag; in de meeste cao's is vastgelegd dat Bevrijdingsdag eens in de vijf jaar een verplichte vrije dag is. Dit is in 2020 weer het geval. Een groeiend aantal Nederlanders zou van 5 mei een nationale vrije dag willen maken.

Acht op de tien Nederlanders staat stil bij de Dodenherdenking.

Uit onderzoek, dat jaarlijks wordt uitgevoerd door het Nationaal Comité 4 en 5 mei, blijkt dat in 2017 78 procent van de Nederlanders om 20.00 uur stil was. Dit is een daling in vergeleking met 2016, toen nog 86 procent aan de Dodenherdenking deelnam.

Het draagvlak voor de Dodenherdenking blijft wel onverminderd groot; 82 procent van de Nederlanders wil dat de herdenking in de toekomst doorgaat.

Winkels sluiten om 19.00 uur. Het openbaar vervoer staat om 20.00 uur twee minuten stil.

Vervoersbedrijven als de NS, HTM, RET en Arriva willen reizigers zo de gelegenheid geven oorlogsslachtoffers te herdenken. Treinen zullen stil komen te staan, en trambestuurders en buschauffeurs hebben de opdracht om het voertuig tegen 20.00 uur op een veilige locatie stil te zetten en de motor uit te zetten.

Niet alleen op de weg en het spoor, maar ook op treinstations wordt stilgestaan bij de Dodenherdenking. Zo vinden volgens de NS herdenkingsbijeenkomsten plaats op stations in Alkmaar, Haarlem, Nijmegen, Arnhem Centraal, Den Haag Centraal en Amsterdam Centraal. Op Utrecht Centraal zal het NS Harmonieorkest vanaf 19.30 uur de ceremonie begeleiden.

Speciaal voor de 477 spoormedewerkers die in de Tweede Wereldoorlog tijdens het uitoefenen van hun werk zijn omgekomen, is er vrijdag om 12.50 uur een herdenkingsplechtigheid bij het Monument voor Gevallen Spoorwegpersoneel naast het hoofdkantoor van ProRail in Utrecht.

Voor wie onderweg is met de auto en toch wil herdenken is een parkeerplaats naast de snelweg de veiligste optie, luidt de boodschap van Rijkswaterstaat. "Veilig herdenken? Zoek een parkeerplaats, niet op de vluchtstrook!", is de tekst die vrijdag op de elektronische borden boven de weg verschijnt.

Rijkswaterstaat is daar in 2008 mee begonnen op verzoek van het Nationaal Comité 4 en 5 mei.

De vlaggen hangen vanaf 18.00 uur halfstok.

Hiervoor treedt op 4 mei 's avonds een officieel vlaggenprotocol in werking. De periode waarin de vlag halfstok hangt, duurt van 18.00 uur tot zonsondergang. Met dit symbool wordt eerbied en respect voor de doden betuigd. De vlag die wordt gebruikt is een Nederlandse driekleur zonder wimpel.

Kerkklokken mogen officieel geluid worden van 19.45 uur tot 19.59 uur.

De Nationale Dodenherdenking vindt plaats op de Dam in Amsterdam.

Koning Willem-Alexander en koningin Máxima wonen deze herdenking rond 20.00 uur bij. Zij leggen de eerste kransen, waarna diverse belangengroepen kransen leggen voor aparte groepen slachtoffers. Zo worden er kransen gelegd voor overleden militairen, burgers die in Nederlands-Indië omgekomen zijn en voor verzetsmensen die zijn gestorven in de oorlog.

Iedereen kan aanwezig zijn bij deze Nationale Dodenherdenking. Ook kan iedereen tijdens het defilé ná de officiële herdenkingsplechtigheid een bloemstuk of een krans bij het Nationaal Monument op de Dam leggen. De ceremonie wordt uitgezonden door de NOS. RTL doet verslag van de herdenking op de Waalsdorpervlakte in Den Haag.