Waarom het ene ziekenhuis zoveel meer rekent dan het andere

De tarieven voor consulten in poliklinieken kunnen sterk van elkaar afwijken. Soms wordt er tien keer zoveel gevraagd voor een vergelijkbaar consult. Waar komen die verschillen vandaan?

Regiomanager zorginkoop specialistische zorg Marcel Meijer van VGZ noemt de prijsverschillen "behoorlijk", maar is er niet verbaasd over. "Die prijzen zijn oorspronkelijk over het algemeen niet heel gegrond tot stand gekomen."

Sinds 2012 krijgen ziekenhuizen geen vast budget meer, maar krijgen ze betaald per geleverde behandeling. In 2006 mochten ziekenhuizen en verzekeraars voor het eerst onderhandelen over de prijs van een klein aantal behandelingen.

Het percentage waarover vrij onderhandeld mocht worden, is sindsdien geleidelijk uitgebreid naar 70 procent van alle behandelingen.

Prijskaartje

Zeker in het begin was het voor ziekenhuizen lastig om een prijskaartje aan een behandeling te hangen. "Ziekenhuizen weten meestal niet wat een consult hen zelf kost. En dat betekent dat ze er een slag naar slaan", legt Hoogleraar Gezondheidseconomie Wim Groot van de Universiteit Maastricht uit.

"Toen zijn er maar wat tarieven afgesproken en vaak zijn die tarieven ook voor volgend jaar weer uitgangspunt voor nieuwe contractering."

"Iedereen heeft dat met zijn beste kunnen gedaan, maar daar zitten wel heel veel verschillen in", stelt Meijer. "Na een jaar heeft iedereen dan een keer een prijs vastgesteld en dan kan je die prijzen met elkaar vergelijken. Dan kan je zien of je ten opzichte van het gemiddelde hoog of laag zit. Eigenlijk kun je dus elk jaar een stukje beter prognotiseren."

Volgens hoogleraar Groot is ook de ongelijke spreiding van zorgaanbieders een belangrijke reden voor de grote prijsverschillen. "Je ziet in regio's waar veel ziekenhuizen met elkaar concurreren, dat prijzen over het algemeen wat lager liggen." Een streekziekenhuis met weinig concurrenten in de buurt, zal doorgaans wat hogere tarieven rekenen.

Prijs bepalen

Om te bepalen wat een goede prijs is, vergelijkt een verzekeraar de prijzen van alle aanbieders met elkaar. Maar dat zegt nog niks over wat een product zelf waard is.

Daarom stellen zorgaanbieders en verzekeraars ook zogenoemde zorgprofielen op. "Daar lees je dan in terug welke materialen worden gebruikt, welke artsen en verpleegkundigen betrokken zijn, wat de kosten voor een OK zijn; de totale opbouw van dat product."

Het gebeurt steeds vaker dat verzekeraars en ziekenhuizen deze profielen met elkaar delen en de verschillen met elkaar bespreken.

Openbaar maken

Dit jaar staan de tarieven extra in de belangstelling vanwege een rechtszaak tussen de Open State Foundation en toezichthouder de Nederlandse Zorgautoriteit (NZa). De organisatie wil dat de tarieven van behandelingen openbaar worden gemaakt, zodat patiënten een bewustere keuze kunnen maken.

NZa heeft dit verzoek afgewezen, omdat het om bedrijfsgevoelige informatie gaat en ook de privacy van patiënten daarbij geschonden kan worden. De rechter doet naar verwachting over enkele weken uitspraak.

VGZ is er nog niet over uit of alle tarieven gedeeld moeten worden, omdat het om concurrentiegevoelige informatie gaat.

Averechts

Groot is geen voorstander van openbare tarieven: "Ik denk dat het eerder een averechts effect zal hebben." Hij verwacht dat ziekenhuizen de tarieven dan vooral naar boven bijstellen. "Als ze zien dat hun concurrenten hogere tarieven rekenen, dan gebruiken ze dat als argument om zelf ook hogere tarieven te rekenen."

Bovendien denkt hij dat veel patiënten een voorkeur voor duurdere behandelingen hebben, omdat ze ten onrechte denken dat de kwaliteit dan hoger is. "Dat zal ziekenhuizen er niet toe aanzetten om hun prijzen te verlagen", voorspelt Groot.

Tip de redactie