Wat managers kunnen leren van apen, paarden en topsport

Afgelopen maand zat voormalig toptennisser Richard Krajicek bij het televisieprogramma De Wereld Draait Door. Hoe komt het toch dat Nederland geen echte tennistoppers meer voortbrengt?

Door Olaf Rutten

Het schijnt te stranden bij de overgang van jeugd naar volwassenheid. Krajicek zei iets interessants: wij trainen en werken keihard, maar we laten te weinig. Met andere woorden, na een training gaan we vaak dingen doen die de winst van de training teniet doen, zoals verkeerde dingen eten en drinken.

We kunnen ons dan blijkbaar niet beheersen. In mijn ogen is dit ook de kern van het probleem bij veel bedrijven, we doen te veel wat onszelf weer ondermijnt.

Op businessscholen wordt managers nog vaak geleerd te controleren om te complimenteren. Dit kunnen we beter niet doen naar mijn mening. Met iedere controle maken we een medewerker weer minder alert, er ontstaat een houding van: "het wordt toch wel gecontroleerd".

Managers kunnen beter wat minder controleren en hun tijd effectiever gaan besteden. Maar wat moeten ze dan wel doen?

Aandacht en luisteren

Wat een manager wel kan doen, is aandacht geven en luisteren. Vraag aan de mensen op de werkvloer wat ze aan mogelijke verbeteringen zien. En wat hebben ze nodig van jou om verbeteringen te realiseren? Help mensen door de resultaten te onderbouwen met heldere data. Laat met harde cijfers zien wat verbeteringen opleveren, ook financieel.

Een attitude creëren van continu verbeteren, is het beste wat je een bedrijf als manager kunt bieden. Innovatie vanuit de mensen op de werkvloer, van beneden naar boven en vooral niet opgelegd door de top van de organisatie.

Klanten

Waar we ons ook maar moeilijk in kunnen beheersen, is het verzinnen van wat de klant nodig heeft. Doe dit niet, maar vraag aan de klant waar hij of zij behoefte aan heeft. Een open deur natuurlijk, maar wat is jouw dagelijkse praktijk?

Wij vullen zelf veel te vaak de wensen van de klant in zonder ernaar te vragen. Toch is er goed nieuws: wij zijn aan het evolueren, de mens ontwikkelt zich. Zo ook goede bedrijven. Zij gaan samenwerken met hun klanten.

Ze durven het aan om wederzijds afhankelijk te worden. Niet een houding van "voor jou tien anderen", maar een echte betrokkenheid aangaan en producten in co-creatie ontwikkelen.

Verbindend leiderschap

Het bovenstaande toepassen, vraagt om een organisatie die gericht is op coöperatie in plaats van concurrentie. En het vraagt een andere manier van leiderschap. Een niet hiërarchische, relationele stijl legt het accent op netwerken in plaats van op lineaire structuren. Op in staat stellen in plaats van dicteren en op ruimte geven in plaats van voorspelbare resultaten.

Uit onderzoek blijkt dat mensen leiders kiezen op basis van dezelfde kenmerken als apen. We tasten intuïtief af of de persoon in kwestie slim genoeg is om de groep de goede kant op te leiden en sociaal genoeg is om ook jouw persoonlijke belangen te dienen.

Alfa

In de natuur is het maken van verbindingen een belangrijk mechanisme voor overleven. Het alfamannetje heeft de steun nodig van de anderen om te overleven. Er alleen voor staan, is een garantie voor zijn eigen ondergang.

Uit onderzoek van kuddes paarden kunnen we leren dat het leiden bij hen niet op één individu aankomt, maar dat de kennis, het inzicht en de ervaring van ieder lid sturend kunnen zijn. Het paard levert aan de groep waar hij goed in is en al het andere wordt aan anderen overgelaten. Ook in 2015, al is dit het jaar van de geit!

Olaf Rutten is ondernemer. Hij geeft lezingen en is auteur van het boek 'Minder werken, meer verdienen'. Zijn gratis 99 tips voor ‘Minder werken, meer verdienen’ zijn op te vragen via sharpenyourbusiness.nl.

Lees meer over:
Tip de redactie