Roze bril hoeft niet af

De somber gestemde najaarsvergadering van het IMF zette de toon voor een roerige oktobermaand op de beurzen.

Door Martine Hafkamp 

Daar kwamen dan ook nog eens de naar beneden bijgestelde groeicijfers uit Duitsland, toch de motor van Europa, overheen en ziedaar, de stemming op de beurzen sloeg helemaal om. De S&P 500 verloor zo’n 10 procent aan waarde en de AEX zelfs 13 procent.

De rente op tienjaars staatsobligaties daalde naar nooit eerder gekende dieptepunten: de Nederlandse zakte beneden de 1 procent en de Duitse bereikte zelfs een niveau van 0,7 procent.

Zwetende verslaggevers deden op de TV verslag van de daling en steevast werden, tegen de achtergrond van de beruchte maand oktober waarin de meeste crashes plaatsvonden, eerdere beursdalingen uit de historie in herinnering gebracht. Vergelijkingen werden er gemaakt met de subprime crisis en zelfs de beruchte crash van 1987 werd van stal gehaald. Opeens waren Griekenland, Italië, en andere Zuid-Europese landen weer een probleem.

Beren 

De beren hadden zich te lang moeten verbijten in hun holen en waren opeens weer tevoorschijn gekomen. Te vroeg. Beren horen in deze tijd van het jaar juist aan hun winterslaap te beginnen en pas in het voorjaar uit hun hol te komen. Is deze daling het begin van het einde of alleen maar een correctie in een opgaande trend?

Zeker weten doen we het pas in de toekomst, maar waarschijnlijk wordt het het laatste. Er zijn voldoende redenen aan te voeren waarom beleggers zich (nog) geen zorgen hoeven te maken over de schommelende waarde van hun portefeuilles.

Ten eerste was een van de voornaamste oorzaken van de tegenvallende groei in Europa dit jaar de dure euro. Bedrijven gaven keer op keer aan hier veel last van te hebben. Ondertussen konden Amerikaanse bedrijven juist profiteren van de goedkope dollar. Maar sinds dit voorjaar is de euro met zo’n 8 procent in waarde gedaald ten opzichte van de dollar.

Gedaalde olieprijs

Deze daling gaat pas in de cijfers over het vierde kwartaal doorwerken. Die worden begin 2015 gerapporteerd. Daar zullen de beurzen op zeker moment op vooruit gaan lopen. Maar het scheelt bedrijven al gauw een procent of 7 à 8 in hun winst. Dat is nogal wat.

Een andere factor die nogal over het hoofd wordt gezien is de sterk gedaalde olieprijs. Deze is met een kwart in waarde gedaald. Nu zullen veel Nederlanders klagen dat ze daar aan de pomp niets van terug zien. Dat is ook zo, omdat bij ons de staat een stevige vinger in de pap heeft. In de Verenigde Staten tikt het wel meteen door in de benzineprijs.

Deze daling komt voor de gemiddelde Amerikaanse consument in feite neer op een forse belastingverlaging. Wanneer Joe Sixpack minder aan benzine hoeft uit te geven, kan hij dat weer aan andere goederen en diensten besteden. Een onverwachte stimulans voor de economie dus! Volgens deskundigen is het effect van dit voordeel groter dan het eventuele nadeel dat een toekomstige renteverhoging zou kunnen hebben.

Sancties Rusland 

Wat ook sterk wordt onderschat is het effect van de sancties tegen Rusland. Opvallend is de enorme knik in de Duitse groeicijfers in de periode van juli naar augustus. Precies het moment dat de situatie in Oekraïne de westerse autoriteiten aanzette tot sancties tegen Rusland. Juist Duitsland wordt dus door deze sancties stevig in de flank geraakt.

Voor zover er al sprake was van overgewaardeerde aandelen is daar na deze correctie geen sprake meer van. Aandelen zijn na een rally van vijfeneenhalf jaar niet goedkoop meer, maar er is ook geen sprake van een luchtbel. Vergelijkingen met bijvoorbeeld de situatie in 2000 gaan volledig mank.

De Amerikaanse centrale bank ziet de correctie als een excuus om niet zo veel haast te maken met het afbouwen van hun stimuleringsprogramma. Het opkopen zal volgens verwachting worden stopgezet. Maar het voorsorteren op een toekomstige renteverhoging wordt stilzwijgend op de lange baan geschoven.

Inflatie 

Dat kan ook, want de Amerikaanse inflatiecijfers duiden op een afnemende inflatie. De verwachting, verwerkt in inflation protected bonds met een looptijd van vijf jaar, is dat deze de komende vijf jaar de twee procent niet te boven zal gaan. De Fed heeft dus ruimte over om te blijven stimuleren. Weer een angst die de beurzen beheerst die wellicht overtrokken is dus.

Last but not least, de ECB is pas deze week op kleine schaal begonnen met haar eigen opkoopprogramma, Asset Backed Securities en pandbrieven, ter grootte van in totaal ongeveer 1.000 miljard euro. Een bedrag van deze grootte stroomt de komende maanden de markt in. Dat zal zeker gevolgen hebben voor de beurzen. Ondertussen liet de ECB weten eveneens het opkopen van bedrijfsobligaties  te overwegen. Het besluit hierover wordt genomen op de vergadering in december, maar het zoemt al door de markten.

Korreltjes zout 

Kortom, genoeg redenen om de paniek rondom deze correctie met enige korreltjes zout te nemen. En dan nog, wat hebben het IMF en de Duitse cijfers nou eigenlijk aan nieuwe informatie gebracht? Het IMF heeft een model dat de economie moet voorspellen. Leuk, maar onderzoek wijst uit dat het model er tot op heden steeds naast heeft gezeten. En was het niet het IMF dat afgelopen zomer hogere olieprijzen voorspelde...  

En een lagere groei in Duitsland en de rest van Europa, is dat nu echt een verrassing? Overigens wordt er in Duitsland nog steeds een groei van 1,3 procent verwacht voor 2015. Niet veel, maar wel groei. Waarschijnlijk gaan we gewoon verder met waar we mee bezig waren, doormodderen. Beleggen in blue chips is dan het beste scenario voor beleggers, lijkt het.

Martine Hafkamp is algemeen directeur van Fintessa Vermogensbeheer. Zij won in 2012 de Gouden Stier voor de Beleggingsexpert van het jaar. Volg Martine ook op Twitter.com/Martinehafkamp

Tip de redactie