VARtrouwen

Wat is het nut van de VAR-verklaring? Het is een symbool van wantrouwen en doet denken aan een aflaat.

Door Victor van Kommer

Het fundament onder belastingheffing is eenvoudig vertrouwen. We moeten er eerst vanuit gaan dat onze buurvrouw, collega en concurrent ook hun deel betalen.

Daarnaast moet je erop vertrouwen dat de belastingdienstambtenaar het afdraagt aan de schatkist.

Waarom moeten al die zzp’ers dan een VAR-verklaring invullen en insturen? Want dat is juist handelen in wantrouwen.

Dat is alleen om zekerheid te verschaffen dat de zelfstandige ondernemer zijn eigen belastingschulden af zal dragen en om te voorkomen dat de opdrachtgever niet te maken heeft met schijnzelfstandigheid.

Daarvoor moet de ondernemer, die al worstelt met teveel administratie, naar de website van de Belastingdienst om zo’n VAR-verklaring aan te vragen.

Invuloefening

Iedereen die dat eens heeft gedaan, weet dat dit een invuloefening is waar het kritieke moment er alleen in ligt om de juiste hokjes aan te kruisen. Wie dat goed doet krijgt per ommegaande een VAR-verklaring.

In de rijke historie van de Katholieke Kerk noemden we dit een aflaat. De Belastingdienst is niets meer dan een papierspuwende aflaatfabriek, want we geloven toch niet dat van enige toetsing sprake is bij al deze aanvragen.

Webmodule

De staatssecretaris van Financien Frank Weekers heeft nu besloten om een ander regime in te voeren en komt met het idee van een webmodule - maar de toetsing blijft. Weekers meldde afgelopen september aan de Tweede Kamer dat het noodzakelijk blijkt “te waarborgen dat het onderscheid tussen ondernemer en werknemer in de praktijk op een correcte wijze tot uitdrukking komt”.

Maar verderop wordt met het grootste gemak aangegeven dat “ondernemerschap zich moeilijk [laat] vastleggen in wettelijke regels, omdat de vormgeving van ondernemingen zeer divers is”.

Blijkbaar worstelen we met een achterhaald onderscheid tussen werkgever en werknemer. Welkom in de eenentwintigste eeuw.

Ander regime

Tijd om eens na te denken voor een ander regime zou je zeggen. Nee, de staatssecretaris wil vast blijven houden aan dit heilige onderscheid en stelt ook nog “dat een opdrachtgever te allen tijde mag afgaan op de inhoud van die VAR-beschikkingen”.

Kan het anders? Natuurlijk, elke zzp’er schrijft zich vroeg en laat in bij de Kamer van Koophandel, en met de inschrijving kunnen alle relevante vragen, indien echt noodzakelijk, worden ingevuld.

In deze zin is het ‘ondernemersplein’ geen verkeerde gedachte. Deze instantie kan zelfs BTW-nummers verstrekken. Belangrijker zou zijn dat de Belastingdienst eens gaat aangeven wie de notoire wanbetalers of weigeraars zijn, om een aangifte in te kunnen dienen.

En dan hebben we het niet over een paar dagen te laat de BTW af te dragen. Als deze melding raadpleegbaar zou zijn in de registers van de KvK dan weten partijen ook iets meer over elkaars fiscale integriteit. En dat is veel belangrijker dan een VARvodje of een webaflaatje.

Victor van Kommer is directeur van het fiscale onderzoeksbureau Tax Services International Bureau of Fiscal Documentation (IBFD), voorzitter van het Kennis Instituut Zelfstandig Ondernemen (KIZO) en bijzonder hoogleraar Tax Policy aan de Universiteit Utrecht.

Lees meer over:
Tip de redactie