Opnieuw zwaartekrachtgolf van twee zwarte gaten gemeten

Wetenschappers hebben voor de derde keer een zogeheten zwaartekrachtgolf gemeten. Deze golf is afkomstig van twee zwarte gaten op ongeveer drie miljard lichtjaar afstand en bereikte onlangs pas ons deel van het universum.

De nieuwe golf, een rimpeling in de ruimtetijd, werd op 4 januari opgepikt door twee extreem gevoelige sensoren in de Verenigde Staten. 

Een zwaartekrachtgolf is een bijzonder fenomeen dat honderd jaar geleden al door Albert Einstein werd voorspeld maar pas nu kan worden aangetoond. Het ontstaat door een grote gebeurtenis in het heelal, zoals het samensmelten van twee zwarte gaten. De energie die daarbij vrijkomt, wordt het heelal in geslingerd, vergelijkbaar met de rimpels in een vijver als iemand er een steen in gooit.

Bij het onderzoek zijn meerdere Nederlandse wetenschappers betrokken, onder wie Jo van den Brand van instituut Nikhef en de Vrije Universiteit in Amsterdam.

Ruimte en tijd

Einstein opperde honderd jaar geleden dat het heelal bestaat uit ruimte en tijd. Die vormden volgens hem één geheel, dat hij ruimtetijd en de ruggengraat van het heelal noemde.

Ruimtetijd kan trillen. Bij zo'n rimpeling rekt de ruimte iets uit of krimpt zij iets. Om die verandering te meten, zijn op twee plekken in de VS gevoelige installaties met laserstralen gebouwd. Als een golf langs de aarde trekt, verschuift een laser een miljoenste van een miljoenste van een miljoenste van een meter. 

Eerste golven

De eerste twee zwaartekrachtgolven werden gemeten in september en december 2015. Die waren veel dichter bij de aarde dan de derde golf. De huidige metingen lopen nog tot de zomer, dus er kunnen nog meer zwaartekrachtgolven worden gevonden.

Na de zomer worden de laserapparaten verbeterd, waarna in 2018 de volgende metingen starten. Tegen die tijd moet nog een detector in gebruik zijn genomen, in Italië. Wanneer er meer detectoren zijn, moeten de metingen ook nauwkeuriger en betrouwbaarder worden.

Dagelijkse nieuwsbrief

Dagelijkse nieuwsbrief
Elke ochtend rond 6.00 uur weten wat het nieuws wordt?
Tip de redactie