Woordje 'hè?' blijkt wereldwijd universeel

Het woordje 'hè?' wordt waarschijnlijk universeel gebruikt over de hele wereld. Dat blijkt uit een nieuwe studie van drie taalwetenschappers uit Nijmegen. 

De sprekers van tenminste tien talen op vijf verschillende continenten gebruiken het woord 'hè?' op ongeveer dezelfde manier in gesprekken om aan te geven dat ze iets niet begrijpen.

De klank en de betekenis van het woord is overal min of meer hetzelfde, ook in talen die niet aan elkaar verwant zijn.

Dat melden onderzoekers van het Max Planck Instituut in Nijmegen in het wetenschappelijk tijdschrift PLOS One.

Luisteren

De wetenschappers onderzochten het gebruik 'hè?' door tweehonderd gesprekken in tien verschillende talen te analyseren. De bevindingen zijn onderdeel van een groter onderzoek naar hoe misverstanden worden opgelost in verschillende talen.

Er zijn nauwelijks andere woorden bekend die in elke taal dezelfde vorm hebben. Het woord hond is bijvoorbeeld 'inu' in het Japans, 'dog' in het Engels en 'chien' in het Frans.    

Het nieuwe onderzoek suggereert dat woorden als 'hè?'(Nederlands), 'huh?' (Engels) en 'e?' (Spaans) in alle talen op ongeveer dezelfde manier zijn ontstaan.

Evolutie

Hoofdonderzoeker Mark Dingemanse vergelijkt het ontstaan van de vergelijkbare woordjes met wat in de biologische convergente evolutie wordt genoemd.  "Je ziet dat bij dolfijnen en haaien. Dat zijn heel verschillende dieren die los van elkaar zijn geëvolueerd, maar ze hebben wel ongeveer dezelfde lichaamsvorm omdat die in hun leefomgeving, water, nu eenmaal het meest gunstig is", verklaart hij tegenover NU.nl.

Het woordje 'hè?' is volgens Dingemanse in verschillende talen ontstaan door invloed van de 'gespreksomgeving' – het moment in het gesprek waarop het wordt gebruikt.   

"We gebruiken 'hè?' als we iets niet begrijpen, maar toch snel iets willen zeggen, omdat we aan de beurt zijn om te spreken in een gesprek", verklaart hij.

Keel

"Het is dan logisch om een klinker te gebruiken die met minimale inspanning gemaakt kan worden, zoals "e" of "uh" Voeg daar vragende intonatie aan toe en je krijgt een woord dat in elke taal bijna hetzelfde is", aldus Dingemanse. 

Bekijk het filmpje hieronder om de uitspraak van het woord 'hè?' in tien talen te beluisteren. 

Lees meer over:

Dagelijkse nieuwsbrief

Dagelijkse nieuwsbrief
Elke ochtend rond 6.00 uur weten wat het nieuws wordt?
Tip de redactie