Vijf vragen over het einde der tijden

AMSTERDAM - Een week voor het einde van 2012 is het volgens veel doemdenkers zover: het einde der tijden. Op 21 december wordt de aarde getroffen door een ramp die onze planeet niet zal doorstaan, denken 'believers'. Vijf vragen en antwoorden over de mogelijke apocalyps.

Hoe is deze voorspelling ontstaan?

De voorspelling dat er eind december 2012 'iets' staat te gebeuren is grotendeels gebaseerd op de aflopende kalender van de Mayavolkeren, die eeuwen geleden in Midden-Amerika leefden. De Amerikaanse antropoloog Michael D. Coe sprak in 1966 in een publicatie voor het eerst over de kalender van de Maya's en de datum 24 december 2011. Later stelde hij dit twee keer bij, waarna hij in 1984 uitkwam op 23 december 2012.

Het gaat hierbij om de voltooide 13e Bak'tun (die iets minder dan 4 eeuwen beslaat), de langste cyclus van de lange telling van de Mayakalender. De einddatum van deze cyclus werd door de Maya's aangeduid als 13.0.0.0.0 en komt volgens de meest gehanteerde berekeningen overeen met 21 december. Deze datum zou zijn aangetroffen op het Maya-monument Tortuguero in Mexico. De Maya's geloofden volgens eerdere onderzoeken dat de god 'Bolon Yokte' dan terugkeert op aarde.

Coe verwees in zijn boek The Maya. Thames and Hudson naar die "suggestie dat op de laatste dag van de dertiende Bak'tun, als de cyclus van de lange telling is voltooid, de volken van de wereld, de hele schepping en het huidige universum worden vernietigd."

Wat zou de aarde precies te wachten staan op 21 december 2012?

Wat de Maya's precies voorzagen met de terugkeer van 'Bolon Yokte' is niet geheel duidelijk. Dat hij in de mythologie niet als een gezellige kerel werd gezien staat echter vast. De gevolgen voor de aarde lopen uiteen en de voorspellingen raken al snel aan het bovennatuurlijke.

Er wordt gesproken over een grote hoeveelheid aan zonnestraling die de aarde te veel wordt, het grote zwarte gat in het centrum van het melkwegstelsel waar de aarde in wordt getrokken, supervulkanen die uitbarsten of zeer zware aardbevingen die onze planeet naar de eeuwige jachtvelden helpen.

Ook een botsing met de mytische planeet Niburu wordt door 'believers' niet uitgesloten. Er zijn ook scenario's waarbij de noord- en de zuidpool van positie wisselen, met een vreselijke afloop voor Moeder Aarde.

In hoeverre is de voorspelling van het einde der tijden wetenschappelijk onderbouwd?

Niet, maar het staat wel vast dat de Maya's een kalender hanteerden. De veronderstelling dat het einde van de 13e Bak'tun samenvalt met eind december 2012 is volgens wetenschappelijke onderzoeken ook voldoende onderbouwd.

Onderzoeker William Saturno van de universiteit van Boston ontdekte begin dit jaar in de oude Maya-stad Xultún in Guatemala echter muurtekeningen die een einde der tijden in 2012 tegenspreken. "De oude Maya's voorspelden dat de wereld over 7000 jaar nog hetzelfde zou zijn. Het volk zocht vooral naar de garantie dat niets zou veranderen; een hele andere manier van denken", zei hij.

De conclusie van Saturno is dat de Maya's werkten met elkaar opeenvolgende cycli. Na de 13e Bak'tun zou daarom 'gewoon' weer een 14e aanbreken.

Anthony Aveni, Mayaexpert van Colgate Universiteit in New York, onderschrijft de bevindingen van Saturno. Hij liet in 2009 al weten dat na het einde van de 13e cyclus een nieuwe aanbreekt. Hierbij baseert hij zich op andere muurteksten uit de Maya-cultuur waarin wordt gesproken over een nieuwe wereld. "Het gaat om het einde van een stressvolle periode. Het is hetzelfde als de manier waarop we tegenwoordig een nieuw jaar inluiden, of een maandagmorgen", aldus Aveni.

Welke voorbereidingen treffen de 'believers'?

De Chinees Lu Zhenghai kwam eind november in het nieuws omdat hij aan een ark werkt als die van Noach om hem en zijn passagiers te beschermen tegen het einde der tijden. Ook het Franse dorp Bugarach is in de ban van de Apocalyps. Het plaatsje wordt van 19 tot 23 december afgesloten omdat de burgemeester gek wordt van doemdenkers die ervan overtuigd zijn dat 'aliens' naar het plaatsje komen om mensen te redden van de ondergang.

Eind oktober haalde een Rus nog de internationale media omdat hij een boete niet wilde betalen. De beste man beweerde dat het einde der tijden dat onnodig maakte.

Hollywood dook in 2009 al vol op de mythe, met de film 2012. In deze film krijgt de aarde het zwaar te verduren, maar een grote groep mensen en dieren weet de aaneenschakeling van natuurgeweld desondanks te overleven.

Voor welke data is het einde der tijden eerder voorspeld?

De Amerikaanse priester Harold Camping spande de laatste jaren de kroon. Camping voorspelde het begin van het einde der tijden voor 21 mei 2011. Een eerdere voorspelling in 1994 kwam volgens Camping niet uit vanwege een grote wiskundige misrekening.

Ook vroegere Pausen waagden zich weleens aan voorspellingen. Paus Sylvester II rekende er aan het einde van de tiende eeuw op dat de aarde het jaar 1000 niet zou overleven. Krap 300 jaar later was Paus Innocentius III ervan overtuigd dat de aarde zou vergaan als de islam 666 jaar bestond.

In modernere tijden zijn het vooral Jehova's getuigen die de overtuiging hebben dat de aarde zich sinds 1914 in de laatste levensfase bevindt. Tot een door hen voorspelde apocalyps door interventie van Jezus Christus en God in 1925 en 1975 kwam het echter niet.

Bronnen: National Geographic, Southern Methodist University

Lees meer over:

39.000 oude mammoet in Moskou

39.000 oude mammoet in Moskou

Demonstratie ambulancedrone

Demonstratie ambulancedrone

Wereldrecord skydiven

Wereldrecord skydiven