'Huidig CO2-niveau hoort bij 20 meter hogere zeespiegel'

UTRECHT - Drie miljoen jaar geleden had de aarde voor het laatst een klimaat dat 2 graden warmer was dan het huidige. De oceanen stonden toen circa 22 meter hoger.

Foto:  AFP

Dit blijkt uit een studie naar het klimaat van het late Plioceen, uitgevoerd door een groep wetenschappers onder leiding van de Amerikaanse Rutgers Universiteit en gepubliceerd in het aardwetenschappenblad Geology.

Onder gemaakte VN-klimaatafspraken zou de huidige klimaatverandering tot niet meer dan 2 graden mogen oplopen. Inmiddels wordt dit echter als het absolute best case-scenario gehanteerd, omdat landen er vooralsnog niet in slagen de uitstoot van broeikasgassen significant terug te dringen.

‘Toekomstig’ klimaat

Tijdens het Plioceen, dat duurde van 5,3 tot 2,6 miljoen jaar geleden, raakten Noord en Zuid Amerika rond Panama verbonden. Als gevolg hiervan namen de zoutverschillen in de oceanen toe en ontstonden de huidige oceaanstromingspatronen. Dankzij deze verbeterde circulatie daalde de CO2-concentratie gestaag en zakte de temperatuur zeer geleidelijk, tot het koelere niveau van het Pleistoceen werd bereikt, de periode waarin ijstijden mogelijk waren.

Zo’n 3 miljoen jaar geleden was het echter nog steeds warmer dan vandaag de dag, terwijl de ligging van de continenten en oceanen al goed vergelijkbaar was met de huidige wereld.

De hoofdauteur van het onderzoek, geologieprofessor Kenneth Miller, denkt dan ook dat de warmere staat van het Plioceen iets zegt over de hoogte van de zeespiegel als de wereld gemiddelde temperatuur in de toekomst opnieuw op dit warmere niveau ligt.

“Met de huidige CO2-niveaus heeft de natuurlijke staat van onze planeet circa 20 meter hogere zeespiegels.”

Wegsmelten

Dit scenario is denkbaar bij volledig wegsmelten van de Groenlandse ijskap en de ijskap over West-Antarctica. Daarnaast zou ook de grotere ijskap op Oost-Antarctica volgens Miller langs de randen massa verliezen.

De lessen uit het verleden zeggen alleen iets over de meest waarschijnlijke evenwichtsstanden in het klimaatsysteem, en maar weinig over de snelheid waarop zo’n zeespiegelstijging zich zal voltrekken. Het kan eeuwen tot millennia duren voor de maximale zeespiegelstijging is bereikt, zo denkt Miller.

De Plioceen-vergelijking is niet de enige paleoklimatologische studie die laat zien dat een iets warmer klimaat hoort bij behoorlijk hogere zeespiegels. Tijdens het zogeheten Eemien-interglaciaal, een periode die nog sterker lijkt op de onze, was het gemiddeld op aarde slechts 0,8 graden warmer, terwijl de zeespiegels wereldwijd zo’n 8 meter hoger lagen.