Diversiteit ecosystemen cruciale buffer bij klimaatverandering

AMSTERDAM - Het behoud van plantendiversiteit in droge gebieden gaat de negatieve
effecten van klimaatverandering tegen. 

Foto:  Chris Heijmans

Het is het beste wapen tegen woestijnvorming.

De resultaten van de studie naar multi-functionele ecosystemen uitgevoerd door wetenschappers uit veertien landen zijn vandaag in het tijdschrift Science gepubliceerd.

De wetenschappers onderzochten percelen die groot genoeg waren om de belangrijkste kenmerken van droge ecosystemen te vertegenwoordigen. Ze namen steekproeven op 224 plaatsen op de wereld.

Droog

Droge ecosystemen zijn relatief kwetsbaar en hebben meer last van verstoring dan plaatsen waar meer regen valt. Droge gebieden zijn bijvoorbeeld savannen en steppen. Alle continenten werden onderzocht, behalve Antarctica.

Als het land aangetast wordt, verliest het vaak veel van de bodemvruchtbaarheid, waardoor de plantensoortenrijkdom afneemt en de kans op woestijnvorming toeneemt.

Koolstof

Voor de eerste keer is op zo’n grote schaal bevestigd dat hoe diverser een ecosysteem is, hoe meer ecologische functies het vervult. Dat heeft ook te maken met het vastleggen van koolstof en de bodemgezondheid.

Voorgaande onderzoeken richtten zich voornamelijk op Noord-Europeese en Noord-Amerikaanse ecosystemen.

"Dit is de meest uitgebreide studie van het verband tussen functie en diversiteit ooit gedaan", zegt co-auteur David Eldridge van de UNSW School of Biological, Earth and Environmental Sciences.

Kwetsbare gebieden

Volgens de studie bedekken droge ecosystemen, zoals steppen, ongeveer 40 procent van het landoppervlak van de aarde. Daarnaast woont een kleine 40 procent van de wereldbevolking in deze bijzonder kwetsbare gebieden waar woestijnvorming makkelijk kan plaatsvinden.

"Onze bevindingen wijzen erop dat de plantensoortenrijkdom bijzonder belangrijk kan zijn voor het behoud van ecologische functies gekoppeld aan kool- en stikstofcycli, die te maken hebben met de vruchtbaarheid van het land," zegt Eldridge.

'Diensten'

Door verschillende onderzoeken van de afgelopen twintig jaar is het algemeen aanvaard dat bij verlies aan biodiversiteit de werking van natuurlijke ecosystemen afneemt.

Een natuurlijk ecosysteem zorgt voor de beschikbaarheid van verschillende ‘diensten’, waaronder drinkwater, voedsel en energie. Ook het vastleggen van koolstof, afbraak van afval voor de voedselkringloop en verspreiding van zaden horen daarbij.

Multi-functionele ecosystemen zijn ecosystemen die meerdere of alle diensten tegelijk leveren, zoals koolstofopslag, productiviteit en de opbouw van voedingstoffen. Nu is het verband tussen biodiversiteit en multi-functionaliteit in deze droge, kwetsbare ecosystemen globaal in kaart gebracht.