Hete Jupiters draaien soms verkeerd

AMSTERDAM - Sinds 1995 zijn er al meer dan 500 hete Jupiters ontdekt: reuze planeten die zeer dicht om hun ster draaien. Maar pas sinds enkele jaren is bekend dat ongeveer een kwart van deze planeten een baanbeweging hebben, tegengesteld gericht aan de draairichting van hun ster.

Dit is vreemd, vooral voor een planeet zo dichtbij een ster. Normaal verwacht je dat zowel ster als planeet draaien in de richting van de gasschijf waaruit beiden zijn ontstaan.

In Nature van 12 mei publiceren astronomen een mogelijke verklaring gebaseerd op simulatieberekeningen. In hun model gaan ze uit van een zonachtige ster met twee planeten: een Jupiterachtige planeet op een afstand tot de ster typisch voor gasreuzen en een andere grote planeet, nog wat verder weg van de ster.

De storende krachten van de buitenste planeet op de binnenste planeet zijn maar klein, maar leiden op de lange duur tot grote veranderingen in zijn baan. Hij komt in een zeer excentrische baan die hem zeer dicht bij de ster brengt en het baanvlak van de planeet kan gaan kantelen.

Getijdeneffecten

Dichtbij de ster worden getijdeneffecten van de ster op de planeet belangrijk, waardoor de planeet bewegingsenergie verliest. Hierdoor komt de baan in zijn geheel steeds dichter bij de ster te liggen en kan de stand van het baanvlak zelfs geheel omklappen.

Inzicht in het ontstaan van deze in onze ogen vreemde systemen leert ons ook meer over het ontstaan van ons eigen zonnestelsel, dat zonder hete Jupiter dichtbij de zon wellicht wel een buitenbeentje is.

Dagelijkse nieuwsbrief

Dagelijkse nieuwsbrief
Elke ochtend rond 6.00 uur weten wat het nieuws wordt?
Tip de redactie