Onbekende brief Descartes gevonden

AMSTERDAM - Een onlangs opgedoken brief van de Franse filosoof René Descartes werpt een nieuw licht op de ontstaansgeschiedenis van diens gedachtegoed.

Zo blijkt uit de vondst dat Descartes de oorspronkelijke opzet van zijn belangrijkste wijsgerige werk, Meditationes de prima philosophia (1641), ingrijpend veranderde. Dat meldt de Universiteit Utrecht, waar ontdekker dr. Erik-Jan Bos aan is verbonden.

Descartes schreef vier bladzijden tellende brief op 27 mei 1641 in Leiden aan Marin Mersenne, net als hijzelf een Franse wiskundige en filosoof. Mersenne zou het werk van Descartes gaan drukken.

Verandering

De ingrijpende verandering in opzet van dit werk blijkt uit het slot van de brief. Descartes verzoekt Mersenne drie teksten te verwijderen: een Latijnse vertaling van het vierde deel van zijn Discours de la méthode (1637) die voorin afgedrukt zou worden, het voorwoord op de Meditationes zelf, en een inleiding op de eerste tegenwerpingen die hij ontving.

Ter vervanging stuurt Descartes een nieuw voorwoord mee, het voorwoord van de Meditationes zoals we het nu kennen.

Kritisch

De aanvankelijke 'missers' waren volgens Descartes' brief te wijten aan de ingenieur Pierre Petit die zich zeer kritisch over het filosofisch werk had uitgelaten.

In de oorspronkelijke versie trok de filosoof hard van leer tegen Petit, iets wat hij later wilde terugnemen.

Moderne filosofie

René Descartes (1596 - 1650) is de meest invloedrijke denker van zijn tijd. De geboren Fransman woonde twintig jaar van zijn leven in Nederland. Hij hield zich niet alleen met filosofie, maar ook met wiskunde en natuurkunde bezig. Hij is de grondlegger van onder meer de analytische meetkunde en geldt algemeen als het beginpunt van de 'moderne filosofie'.

In de wijsbegeerte is hij vooral bekend om zijn cartesiaanse of systematische twijfel. Via een lange weg van gedachte-expirimenten ontdekt Descartes dat eigenlijk niets zeker is, zelf het hebben van een lichaam niet.

Het enige waarover geen twijfel kan bestaan is dat er om te kunnen twijfelen íets moet zijn dat twijfelt. Zo komt Descartes tot zijn wereldberoemd geworden leus 'cogito ergo sum': ik denk, dus ik ben.

Dagelijkse nieuwsbrief

Dagelijkse nieuwsbrief
Elke ochtend rond 6.00 uur weten wat het nieuws wordt?
Tip de redactie