NIJMEGEN - Vier- en vijfjarigen die op school druk, hyperactief en impulsief zijn, hebben soms een gespreksgebrek. Zij hebben moeite om een gewoon gesprek te voeren.

Foto:  ANP

De sociale taalstoornis, die vaak onopgemerkt blijft, is met hulp en training grotendeels te verhelpen.

Dat blijkt uit onderzoek van orthopedagoge Mieke Ketelaars van de Radboud Universiteit in Nijmegen. Ketelaars stelt dat een kleine 8 procent van de kleuters zo'n gespreksgebrek heeft.

Basisonderwijs

Dat zijn ongeveer 30.000 kinderen in de eerste groepen van het basisonderwijs. De orthopedagoge, die volgende week promoveert, vond dat kinderen met een onbehandeld gespreksgebrek later op school veel emotionele en cognitieve problemen kunnen krijgen en vaker voortijdig de school verlaten.

De meeste kleuters kunnen al vrij behoorlijk uit hun woorden komen. Kinderen met een gespreksgebrek hebben moeite met hun woordkeuze, met logisch vertellen, met hoofd- en bijzaken scheiden en ook met fatsoensnormen als iemand aankijken en de juiste aanspreekvorm gebruiken.

Leerkrachten

Leerkrachten merken vaak wel dat er met het kind iets aan de hand is, maar weten niet wat. In een derde van de gevallen blijft het probleem helemaal onopgemerkt, aldus Ketelaars. Jongens hebben vaker problemen dan meisjes.

Kinderen met een gespreksgebrek hebben tien keer zo vaak gedragsproblemen als leeftijdgenootjes, stelt de onderzoekster. Soms is al ADHD of een lichte vorm van autisme vastgesteld, maar is het taalprobleem niet ontdekt.

Ketelaars ontwikkelde met anderen een verteltoets om de kleuters te helpen. De orthopedagoge vindt dat zo'n taaltoets standaard in groep 1 van de basisschool moet worden afgenomen.