NIJMEGEN - Op oudejaarsavond om 20.23 uur is zichtbaar dat er een 'hapje' uit de maan is, als het tenminste helder is.

Foto:  NU.nl/Danny Roozen

Op dat tijdstip is de gedeeltelijke maansverduistering van die avond volledig.

De maan speelt tijdens de jaarwisseling toch al een bijzondere rol, aangezien het tevens 'blauwe maan' is, de tweede volle maan in één kalendermaand.

Een maansverduistering doet zich voor als de zon, de aarde en de maan op dezelfde lijn staan, met de aarde in het midden.

Onbewolkt

Gewoonlijk weerkaatst de maan het zonlicht op de aarde, maar tijdens een maansverduistering staat de aarde geheel of gedeeltelijk in de weg.

De verduistering begint donderdagavond even na zes uur. Vanaf zeven uur is te zien dat de rechteronderkant van de maan wat donkerder is. Op het hoogtepunt om 20.23 uur is 8 procent van de maan verduisterd.

De laatste volledige maansverduistering had in Nederland op 21 februari 2008 te zien kunnen zijn, maar toen was het zwaar bewolkt. Op 28 september 2015 volgt een nieuwe kans. Tot 2049 zijn in de Benelux nog enkele tientallen verduisteringen te zien, als het onbewolkt is.

Blauwe maan

De deels verduisterde maan op oudejaarsavond is tevens een blauwe maan. Het komt maar zelden voor dat het tweemaal volle maan is in één kalendermaand, en dat dat ook nog tijdens de jaarwisseling gebeurt is helemaal zeldzaam.

De laatste keer gebeurde dat in 1990 en na donderdag duurt het weer tot 2028 voordat de blauwe maan weer van oud op nieuw schijnt.

Ongelijk

Een blauwe maan, die overigens niet blauw maar gewoon geel is, wordt veroorzaakt doordat onze kalender niet helemaal gelijkloopt met de maancyclus.

De kalendermaanden duren iets langer dan de cycli, en zo ontstaat eens in de zoveel tijd een maand waarin de maan twee cycli doorloopt. De eerstvolgende blauwe maan is te zien in augustus 2012.